Griekenland

Oost-Romeins

Opeens herinner ik me een avond met volle maan in Thessaloniki met een gratis concert van de zangeres Nena Venetsanou bij de Yedi Kuleh, ofwel de Eptapirgos. Dat is de Oost-Romeinse citadel in de bovenstad, die jarenlang diende als gevangenis. Nu is het een museum en gedeeltelijk opslagplaats van de archeologische dienst. Stella en ik genoten van het concert. Na afloop opende het gevangenismuseum zijn deuren en gingen we er voor het eerst een kijkje nemen. ‘Pame stin filaki’ (we gaan naar de gevangenis) grapten we.

Ik spreek liever van het Oost-Romeinse rijk dan van Byzantium. Hoewel in het Oost-Romeinse rijk overwegend Grieks werd gesproken en de hoofdstad Constantinopel verrees op de plek van de Griekse kolonie Byzantion, zouden de bewoners raar hebben opgekeken als iemand ze Byzantijnen zou hebben genoemd. Natuurlijk wil ik niet roomser zijn dan de paus, dus als het zo uitkomt gebruik ik ook de termen Byzantium en Byzantijns, maar daarbij houd ik altijd dat Oost-Romeinse in gedachten. Toen Rome viel anno 476, bleef in het oosten het Romeinse rijk nog zo’n kleine duizend jaar bestaan, tot aan de verovering van Constantinopel door de Osmaanse sultan Mehmet II in 1453.

Ik moet ook aan Cyprus denken, eveneens lange tijd deel van het Oost-Romeinse rijk. Het is alweer tien jaar geleden dat ik op dat fascinerende, maar treurig verdeelde eiland was. Tijdens zijn lange geschiedenis was Cyprus vaak de speelbal van machtige rijken in de buurt, zoals dat van de Assyriërs, de Egyptenaren, de Romeinen en de Osmanen. De sporen zijn nog op vele plekken op het eiland te zien. Die tonen de grootse geschiedenis van een klein land dat zich nog steeds nabij een van de gevaarlijkste gebieden ter wereld bevindt.

Door Kees Klok|2026-08-29T04:50:46+00:0028 augustus, 2026|Tags: Cyprus, geschiedenis, Griekenland, Thessaloniki|0 Reacties

Lees meer

Stoere zeevrouw

Een paar dagen geleden was ik bij de mondhygiëniste. Nooit geweldig, maar ze doet het goed. Ze vertelde dat ze weggaat bij de firma. Jammer, ik was net aan haar gewend en als het erop aankomt ben ik weinig geporteerd van veranderingen. Politiek ben ik links, zij het nogal gematigd, maar in het dagelijks leven eigenlijk een tikje behoudend. Dat bevalt goed.

Jammer dat de temperaturen weer min of meer normaal zijn voor de tijd van het jaar. Ik voel me het meest senang als het tussen de vijfentwintig en dertig graden is, met ’s nachts als ik slaap een mals buitje voor de tuin. Er is voor het weekeinde echter enige hoop op iets warmer weder. Het mag ook best een beetje vochtige warmte zijn. Toen ik lang geleden door Suriname reisde beviel het klimaat me uitstekend. Ik denk nog weleens terug aan die reis. Ergens in huis ligt het manuscript van het boek dat ik erover schreef. De Bezige Bij zag er eerst wel wat in, maar mijn redacteur overleed voor het zover was en zijn opvolger wilde er niets van weten. Misschien iets voor Amforeas, maar dan moet ik alles herschrijven en ik ben bang dat ik daar een tikje te lui voor ben. Actueel is die reis natuurlijk allang niet meer.

Denkend aan Suriname: gisteren Gravenberch. Een Surinamer in Nederlands-Indië uitgelezen. Interessant boek door Paul van der Heijden (familie van de legendarische ‘generaal Eenoog’?), maar wel heel erg gedetailleerd, met soms merkwaardige uitglijertjes (bijvoorbeeld Jopie Pengel twee keer als ‘president’ van Suriname en in 1901 koningin Emma in plaats van Wilhelmina). Het wordt binnenkort onderwerp in een van mijn Boekenpraatjes.

Vriendin L. is begonnen aan een tocht naar Griekenland met haar zeiljacht. Stoere zeevrouw. Ik volg haar via de scheepsradar. Ze heeft net de haven van Blankenbergen verlaten op koers naar Het Kanaal. Verderop wachten de Golf van Biskaje en na de Zuilen van Hercules de Barbarijse piraten, maar ze zal zich er ongetwijfeld dapper doorheen slaan. In mijn tienerjaren gingen we regelmatig zeilen met de boot van de broer van vriend P. Die had zelf door druk werk zijn interesse in zeilen wat verloren, waar wij mooi gebruik van maakten, maar wel veilig in de Biesbosch.

Door Kees Klok|2026-07-23T09:41:37+00:0023 juli, 2026|Tags: Griekenland, herinneringen, Nederlands-Indië, Suriname|0 Reacties

Lees meer

Verloren zoon

De koffer staat gepakt, het wachten is op de taxi. Vanmorgen nog even koffie gedronken met familie bij Stori op het Plytaplein. Buitengewoon aardige bediening. Dat maakt de ellendige kou deze morgen een beetje goed. Een paar mooie dagen gehad tijdens mijn verblijf, maar voor de rest was het veel te koud voor de tijd van het jaar. Ik verblijf al negendertig jaar regelmatig in Griekenland, maar hier was ik niet op voorbereid. Ik had beter moeten weten. Een jaar of twaalf geleden was ik begin april op Samothraki, waar het ook kou lijden was. Volgende keer voor de zekerheid ook winterkleding mee. Zul je zien dat het bloedheet wordt.

Gisteren met vriend H. geluncht bij Zorbas in de Lisiou, het befaamde restaurant waar de legendarische Frans van Hasselt dagelijks at. Ik heb er veel aangename avonden met hem doorgebracht, tot hij in 2011 overleed. Zijn portret hangt nog steeds links van de ingang. Er zijn enkele nieuwe obers, maar ook ‘de jongens’, zoals Frans ze noemde, werken er nog. Ik word er altijd als een verloren zoon ontvangen.

Bij de lunch eerst rode wijn, daarna tsipouro en vervolgens de metro naar huis. Ik ben daarna niet meer de deur uitgegaan en heb me vermaakt met J.J. Voskuil. Hij heeft een oogje op een meisje van het Bureau, Mirjam. Die wordt op een gegeven ogenblik opgepakt op verdenking van het plaatsen van een bom. Ze bleek lid van de Rode Jeugd, een sektarisch, communistisch clubje. Het loopt met een sisser af, maar ik moest denken aan mijn vrienden T. en P., die lid waren van net zo’n gezelschap, de Socialistische Jeugd. De afdeling Dordrecht schilderde op een avond hakenkruisen op de ramen van een advocaat ter plekke, broer van een CHU-minister. Een belangrijke daad van protest uiteraard, met een diepgaand effect op de landelijke politiek. Ik mocht niet bij de SJ, want ik had ooit in een vrolijke bui verklaard dat ik boer Koekoek wel grappig vond. Sindsdien sta ik wantrouwend tegenover activisme, hoe goed de bedoelingen ook mogen zijn.

Ik moet het huis nog opruimen en het vuilnis naar de container brengen. Dan zijn we klaar voor de reis. Ik heb even via het internet gekeken. Ik vrees dat de koude van plan is met me mee te reizen. Het zij zo.

Door Kees Klok|2026-05-03T10:01:14+00:003 mei, 2026|Tags: Athene, Griekenland, herinneringen, reizen|0 Reacties

Lees meer

Kunstenaars en intellectuelen

Alweer voor de derde dag in Athene, waar het na twee mooie dagen plotseling een stuk kouder is. Het waait en er is regen voorspeld. Dat belooft wat voor de viering van 1 mei, hier vandaag een vrije dag, die niet zelden uitloopt op rellen. Het centrum rond het Syntagmaplein en de wijk Exarchia mijd ik daarom vandaag. Gisteren ging ik met familie uit eten in Illioupolis en onderweg zagen we alweer tal van spandoeken met het woord apergia (staking), wat meestal ook een protestmars betekent, met altijd de Stalinisten voorop. Zo’n beetje de kleinste club van het land, maar aan kabaal geen gebrek.

De vlucht vanuit Thessaloniki verliep vlot, zelfs de koffer kwam dit keer mee. Ik had me vroeg naar het vliegveld laten rijden, zodat ik tijd genoeg had om in de lounge van Aegean Airways op mijn gemak te lunchen en te lezen. Op stap met J.J. Voskuil. Vanuit de lounge konden we direct de bus naar het vliegtuig in, zodat ik niet naar de gate hoefde te lopen. Vlucht en taxi bij het vliegveld van Athene waren keurig op tijd. Je hoort mij eens een keer niet klagen.

Woensdag nam ik de metro voor een tsipouraki met mezedes bij mijn favoriete kafeneion O Glykys in Plaka, een oase in die door toeristen overlopen, hoewel desondanks toch gezellige wijk, als je de juiste plekjes maar weet. Een kafeneion voor kunstenaars en intellectuelen, het uitstervende soort waartoe ik mij in alle bescheidenheid ook reken. O Glykys bevindt zich op twintig minuten lopen van mijn pied-à-terre. Tien minuten naar metro Agios Ioannis en tien minuten van metro Akropolis naar het kafeneion.

Ik ben hier vooral voor familiebezoek, om het een en ander te schrijven en in het algemeen rustig aan te doen voor de vlucht naar het vaderland wacht. Daar heb ik tot mijn genoegen koningsdag gemist. Ik gun iedereen een fijn feestje, maar ik ben allergisch voor de kleur oranje en de vrolijke volkshysterie op die dag. Het wordt dit keer niet avond aan avond op stap met Atheense vrienden, zoals gebruikelijk, dat komt wel weer een andere keer. Als Trump en consorten het in de wereld allemaal nog niet erger maken dan het al is.

Door Kees Klok|2026-05-01T08:32:05+00:001 mei, 2026|Tags: Athene, feestdagen, Griekenland|0 Reacties

Lees meer

Getreiter en gezeik

Hopelijk ben ik weer voor een tijdje van het gezeur met mijn Griekse bank af. Vanmorgen heeft een vriendelijke, ietwat verlegen jongeman in het kantoor in Ano Toumba mijn ID-kaart langdurig bekeken, alsof het een zeldzame diamant was, en daarna wat gegoocheld met een computer. Ik moest vijf handtekeningen zetten en toen was alles blijkbaar in orde. Niet voor lang, vrees ik, want volgend jaar verloopt de geldigheid van mijn ID en krijg ik er eentje met een ander nummer. Dan maak ik maar weer een afspraak.

Zoals ik al eerder schreef is Ano Toumba een aangename wijk om te vertoeven, wat ik dan ook heb gedaan. Heerlijk koffie gedronken in het aangename café Idea in de Perevou en daarna nog even bij familie langsgelopen voor een smakelijke tiropita. Het was vanmorgen even lastig om een taxi te vinden in Ano Poli. Als er eens eentje voorbij kwam was hij bezet en reed hij door. Uiteindelijk zelf maar een taxi gebeld. Die was er binnen vier minuten en wat kan mij dat kleine bedragje extra voor de service schelen? Naar verluidt hebben ze in het hiernamaals, zo dat zou bestaan, alleen Il Banco di Santo Spirito en die vertrouw ik voor geen cent, dus voor mijn definitieve vertrek mag er best nog het een en ander worden uitgegeven.

Vrienden uit Thessaloniki willen eind mei een weekend naar Dordrecht komen, dus na een gezellig etentje in Konaki met een zwager en een nichtje heb ik bijna twee uur zitten zoeken naar logies. Niets, helemaal niets, op een paar hotels buiten het centrum na, waarvan ik hen uiteindelijk de goedkoopste heb aangeraden. Al die tijd verbaasde ik me dat er van alles was volgeboekt, ik kon het zo gek niet bedenken, tot ik me realiseerde dat dan het stoomfestival plaatsvindt. Ik had beter moeten weten, al is het natuurlijk ondanks dat slecht gesteld met het aantal hotelkamers ter stede en tien jaar getreiter en gezeik rond het Vrieseplein heeft de situatie er niet echt beter op gemaakt. Dordrecht mag dan de oudste stad van Holland zijn, het is nog maar de vraag of het ook de meest gastvrije is.

Door Kees Klok|2026-04-27T13:07:45+00:0027 april, 2026|Tags: Dordrecht, festivals, Griekenland, Thessaloniki|0 Reacties

Lees meer

Dubbel verlies

Gisteren geluncht bij vrienden in Ano Toumba, onze vroegere buurt. Een voortreffelijke vismaaltijd. Ik heb nog altijd een gevoel van thuiskomen als ik in Ano Toumba ben, ook al is het markante meisjesweeshuis afgebroken en op die plaats een gezellig pleintje aangelegd. De bushalte daar heet nog steeds ‘Weeshuis’, om ons te herinneren aan wat er ooit was. Ik ga er morgen weer heen, voor mijn afspraak met de bank en een bezoek aan de kantoorboekhandel in de Tsiapanou, waar ik al vele jaren vulpotloden en ander schrijfgerei koop. In Dordrecht is in het hele centrum geen kantoorboekhandel meer te vinden, hier zijn ze er gelukkig nog volop.

Na de lunch moest ik zorgen op tijd te vertrekken want ’s avonds werd de bekerfinale tussen Paok en Ofi Kreta gespeeld. Dan heerst er een vrolijke chaos rond het Paok-stadion dat op vijf minuten lopen van ons vroegere appartement ligt, waardoor bussen en taxi’s niet of nauwelijks meer rijden. We konden in die tijd de wedstrijden zo’n beetje vanaf ons balkon volgen.

We volgden hem deze keer in gezelschap van de eigenaar en vrienden in Konaki. Tot verdriet van de aanwezigen verloor Paok in de verlenging met 2-3. Ofi Kreta werd jarenlang getraind door de Nederlander Gène Gerards. Omdat we het verlies even moesten verwerken onder het genot van wijn en fèta werd het laat. Voor mij was het eigenlijk een dubbel verlies, want FC Dordrecht ging vrijdag tijdens de laatste wedstrijd van het seizoen de teil in tegen Willem II, een club waarvan je als Schapenkop nooit wil verliezen. Ik vertelde dat ik ooit de Nederlandse trainer van Iraklis, Thijs Libregts, in het Kaftanzoglio-stadion heb geïnterviewd voor het tijdschrift Lychnari. Mijn zwager Menelaos was destijds atletiektrainer in dat stadion, waar Iraklis zijn thuiswedstrijden speelt, en Libregts zijn dochter een collega docent op mijn school. Twee ingangen! Het werd een prima interview, maar dit alles terzijde. Gelukkig is het vandaag zondag. Een onontbeerlijke rustdag met volop tijd om me weer in de wonderlijke wereld van J.J. Voskuil te verdiepen.

Door Kees Klok|2026-04-26T13:28:18+00:0026 april, 2026|Tags: Griekenland, herinneringen, Thessaloniki, voetbal|0 Reacties

Lees meer

Hark

Gelukkig heeft het alleen woensdag de hele dag geregend. Nu schijnt de zon weer dagelijks, al mogen de temperaturen wat mij betreft wel wat omhoog. Vanmorgen voor het stortbad nog even de airco laten loeien, want ik zit niet in Griekenland om kou te lijden. Dan had ik wel een vlucht naar IJsland geboekt.

Na het ontbijt zat ik op mijn gemak de kranten te lezen (een van de zegeningen van het internet) toen ik me plotseling realiseerde dat ik alleen vandaag nog gelegenheid had om op de Kapani oregano te kopen, die je daar goedkoop en van goede kwaliteit kunt krijgen. Ik heb vrienden in Dordrecht beloofd een voorraadje mee te nemen. Trouw en het AD dus maar gelaten voor wat ze waren en geprobeerd een taxi te nemen. Het duurde lang voor er eentje stopte en die chauffeur nam me niet mee, want hij moest iemand oppikken in Faliro. Ik ben uiteindelijk te voet gegaan, twintig minuten de helling af, ondanks de pijn in mijn kuiten van al dat lopen over geaccidenteerd terrein.

Onderweg dacht ik na over het verschil in kwaliteit tussen Trouw en het AD. Die laatste krant lees ik eigenlijk alleen voor het Dordtse nieuws. Het landelijke nieuws gaat me te veel richting de Telegraaf. Ooit las ik het NRC-Handelsblad, maar toen heer Bommel van de achterpagina verdween ben ik uit protest overgegaan op Trouw. Goede onderzoeksjournalistiek, interessante weekendbijlage en iets te veel aandacht voor religie en spiritualiteit. Dat sla ik dus over. Iemand vroeg mee eens waarom ik de Volkskrant niet las, waar tenslotte een naamgenoot de scepter zwaait, maar daar heerst me toch net iets te veel dweepzucht.

Voor ik de Egnatia overstak richting Kapani ben ik even op een bankje gaan rusten in de buurt van het standbeeld van Eleftherios Venizelos (1864-1936) misschien wel de belangrijkste staatsman uit de Griekse geschiedenis. Mooi is het beeld niet, Venizelos staat er bij als een hark die zich geen houding weet te geven. Vaak is het beeld het beginpunt van een πορία (een demonstratie) als er weer eens een van de endemische stakingen plaatsvindt, die Griekenland teisteren. Meestal lopen daarbij aanhangers van PAME, de enige Stalinistische vakbond van Europa, voorop. Vandaag kwamen er alleen wat knappe studentes langs. Ik ben maar niet te lang blijven zitten. Voor je het weet word je, leunend op je wandelstok, uitgemaakt voor oude viezerik.

Door Kees Klok|2026-04-24T14:40:42+00:0024 april, 2026|Tags: Griekenland, kranten, Thessaloniki|0 Reacties

Lees meer

Grote brokken

Precies om elf uur stond gistermorgen een koerier met de koffer voor de deur. De kleine zorgen van de dag zijn weer heel even voorbij. Als de bliksem heb ik mijn overhemden, broek en jasje in de kast gehangen. Alles enigszins gekreukt, maar daar hebben we een strijkijzer voor. Ik had net eerder een verbanddoos bij de dichtstbijzijnde apotheek besteld. Die haal ik straks op. Ter vervanging van het setje dat ik al een jaar of tien geleden bij een Dordtse drogist kocht. Ik heb in die paar dagen zo weinig extra spullen moeten aanschaffen dat het de moeite van het declareren niet waard is. De vorige keer dat ik acht dagen zonder koffer zat heb ik dat wel gedaan en mijn geld binnen korte tijd teruggekregen. Soms gaan dingen ook goed.

Om half twee met een taxi naar Kalamaria gereden voor een lunch met neef Haris en nicht Cathy in een luxe restaurant waar gigantische hoeveelheden voedsel werden geserveerd. Ik ben een kleine eter en al helemaal bij de lunch. Ik heb mijn best gedaan, maar het is net als bij de wagenwielgrote pizza’s die je vaak geserveerd krijgt: de helft ging nog niet naar binnen. Geanimeerd was het wel. Ze hadden ook zwager Savvas met zijn vrouw Fotini uitgenodigd en neef Pericles, de kunstschilder en schrijver van mijn Griekse familie. Uiteraard ging het gesprek voor een flink deel over politiek. De huidige regering kwam er niet al te best vanaf om over Trump maar te zwijgen.

Weer terug uit Kalamaria heb ik de belastingaanslag betaald. Je kunt er maar vanaf zijn. Tot mijn verbazing kreeg ik een melding ’transactie goedgekeurd voor 16 april’, maar het bedrag werd niet afgeschreven. Een minuut na middernacht nog even gekeken. Toen was de afschrijving gedaan. ’s Banks wijs ’s banks eer, zullen we maar denken. Er hoorde een betaalcode bij van vijfendertig cijfers. Als dat maar goed is gegaan. Ik wacht nog maar even voor ik inlog op mijn Griekse belastingpagina.

Door Kees Klok|2026-04-17T06:34:31+00:0017 april, 2026|Tags: culinair, Griekenland|0 Reacties

Lees meer

Rots in de branding

Ik heb mij vanmorgen met gezwinde spoed naar de altijd levendige en gezellige Kapani begeven om daar enig ondergoed, sokken en een overhemd te kopen. Dat laatste zit nog ingepakt en dat laat ik zo, want zojuist werd ik gebeld door iemand van het vliegveld: de koffer is gearriveerd en wordt morgenochtend bezorgd. Een mooi cadeau voor mijn Atheense neefje, al zal die eerst nog flink moeten groeien om het te kunnen dragen. Ondergoed en sokken zijn nooit weggegooid geld, want in Dordrecht ligt een heleboel ouwe meuk in de linnenkast, die ik bij terugkomst eens flink ga uitmesten, een karwei waarmee ik de vriendin die op het huis past niet wil belasten.

Na de Kapani even de pas erin gezet, voor zover mogelijk met mijn rug, richting de logistria, de boekhoudster, die haar oude, afgetrapte kantoor in de omgeving van het station heeft omgeruild voor een schoon, fris en gezellig ingerichte ruimte in de buurt van het gerechtsgebouw. ‘Ik heb het gekocht’, deelde ze me trots mede, ‘en blijf hier tot mijn pensioen zitten.’ Ik maak dat niet meer mee, want ze is minstens veertig jaar jonger dan ik, maar toch mijn rots in de branding als ik het weer eens aan de stok heb met de Griekse bureaucratie. Ze heeft de belastingaangifte in orde gemaakt, waarop de AADE, de Griekse belastingdienst, mij een uitgebreide e-mail stuurde met dank en allerlei aanwijzingen hoe ik de aanslag, die er meteen op volgde, kan afdrukken. Buitengewoon correct, kom er bij de Nederlandse fiscus eens om, maar onnodig, want de boekhoudster, die heel toevallig ook Stella heet, had alles al afgedrukt en mij de papieren in een keurig mapje overhandigd. Nu alleen nog betalen, maar daarvoor heb ik tot eind juli de tijd.

Daarna ben ik een ouzootje gaan halen bij Chilai, een sfeervolle wijnbar annex restaurant met zeer charmante bediening, in de Agiou Mina, de straat waar ook het Joods Museum van Thessaloniki is gevestigd, maar dit terzijde. Aldus verzamelde ik de nodige energie om een taxi naar huis te zoeken, iets waarvoor je in Thessaloniki eerlijk gezegd weinig moeite hoeft te doen. Meestal loop ik naar de benedenstad, maar de steile straten omhoog naar mijn pied-à-terre zijn opa Klok tegenwoordig te veel en taxi’s kosten in verhouding met Nederland vrijwel niets.

Door Kees Klok|2026-04-15T16:08:11+00:0015 april, 2026|Tags: Griekenland, Thessaloniki|0 Reacties

Lees meer

Veel sorry’s

De eerste drukproef van Verscholen in het groen is binnen. Valt wat tegen. Het binnenwerk is slordig gedrukt. De nummers op de linker bladzijden half op de rand van het papier. Scheef in de machine gelegen dus en niets gecontroleerd. De rechterpagina’s zien er goed uit. Ik heb besloten de paginanummers te centreren, zoals in There are Rivers in the Sky de ontroerende roman van Elif Shafak die ik op het ogenblik lees.

Ondanks de zorgvuldige correctie en de controle door de externe redacteur zag ik op pagina 97 nog een foutje: we in plaats van wel. Dat direct maar gecorrigeerd. Een boek zonder fout is een illusie, maar je moet doen wat je kunt. Daarna naar de omslag gekeken. De foto doet het geweldig, maar de achtergrondkleur moet anders evenals de kleuren van de titel en ondertitel. Een aantal wijzigingen voorgesteld. Wacht ook op kritisch commentaar van Lé, die er als beeldend kunstenares meer kijk op heeft dan ik.

Kan nog steeds niet inloggen bij de Griekse bank. Met de KPN gebeld. Een vriendelijke meneer heeft de verbinding onderzocht, waarmee niets mis bleek, en wat tips gegeven om eventuele sms-berichten in de spambox te vinden. Alles weer anders op zo’n nieuwe telefoon dan je bent gewend. Voor de vierde keer naar Athene gebeld. Een zenuwachtige dame met veel sorry’s. De technische dienst werkt aan het probleem, maar het duurt nog wel een paar dagen voor het is opgelost. Probeert u het eind van de week nog eens. Sorry, sorry, maar dank u voor het kiezen van onze bank.

Straks bij Visser afgesproken met vriend Philip. Daarna eten met de vaste kern, aangevuld met vrienden uit Griekenland. Tegen de tijd dat ik de deur uit moet zal het wel regenen.

Door Kees Klok|2026-02-11T14:22:32+00:0011 februari, 2026|Tags: boeken, dagboek, Griekenland, Visser's Poffertjes|0 Reacties

Lees meer