Blog – Kees Klok

10 07, 2026

Wortelsap

Door Kees Klok|2026-07-10T10:26:20+00:0010 juli, 2026|Tags: boeken, geschiedenis, Nederlands-Indië|0 Reacties

Lé, olieverf op doek. 2026

Een paar dagen geleden heb ik weer een Boekenpraatje on-line gezet. Al een paar jaar geleden heb ik besloten om alleen nog maar geschiedenisboeken en biografieën te bespreken, anders is het niet vol te houden. Andere literatuur bespreek ik soms op mijn histoblog. Het nieuwste Boekenpraatje gaat over het boek van Peter Malcontent over Israël, Nederland en Palestina en over de biografie van Karel van der Heijden door Vilan van de Loo. Door dat boek ben ik weer volop in de koloniale geschiedenis terechtgekomen. Inmiddels lees ik de biografie van Frits van Daalen (De Atjeh-generaal), ook geschreven door Vilan van de Loo, van wie ik eerder de uitstekende biografie van generaal Van Heutsz las, die ik zes jaar geleden in een Boekenpraatje besprak (link).

Ondertussen geniet ik van het aangename zomerweer, al kost het soms wat moeite om het geklaag over ‘de hitte’ in mijn omgeving te negeren. Ik vind het pas een beetje te gek worden als het over de dertig graden is en ook daar kan ik ondanks mijn enigszins gevorderde leeftijd blijkbaar nog steeds goed tegen. Toen Stella nog leefde en we de zomervakanties altijd in Griekenland doorbrachten, maakten we wel wat anders mee en toch kwamen we nooit in de verleiding een airco te laten installeren. Een stevige ventilator garandeerde een uitstekende nachtrust.

Terwijl ik dagelijks op het terras van mijn stamkroeg geniet van een borrel, heeft de gezondheidsraad de aanval ingezet op de alcohol. In een buitengewoon betuttelend en eenzijdig advies wordt gesteld dat elk glas alcohol gevaarlijk is. Dat alcohol heerlijk ontspannend kan zijn, stress vermijdend en dus heel gezond kan werken, daar hebben ze het niet over. Nee, we moeten naar een samenleving waarin voor geen enkel pleziertje meer plaats is. Wortelsap drinken tussen de veganisten, ik zie het me niet doen. Ik heb bij zulke adviezen zelfs de neiging om maar weer naar de sigarenboer te fietsen voor een kistje rookgenot.

Lees meer

29 06, 2026

Liever op dan in het water

Door Kees Klok|2026-06-29T10:23:45+00:0029 juni, 2026|Tags: Dordrecht, geschiedenis, herinneringen, Wantijbad|0 Reacties

Je moet niet te snel in superlatieven vervallen, maar gisteren had ik weer een erg leuke lezing aan boord van een cruiseschip dat Dordrecht aandeed. Britse gasten, voor mij dus een soort thuiswedstrijd, maar vooral een belangstellend, ontwikkeld publiek. Dat bleek weer uit de interessante gesprekken die ik na afloop had. De man verantwoordelijk voor het ‘entertainment’ aan boord, vroeg me of er in Dordrecht ook een openluchtzwembad is. Die vraag kon ik bevestigend beantwoorden. Het dichtstbijzijnde is het Wantijbad, dat tijdens de hittegolf van de afgelopen dagen stijf gesloten was voor het publiek wegens uit de hand gelopen werkzaamheden. Of dat het gevolg is van een domme planning of het werk van een klunzige aannemer, weet ik niet. Wel wist RTV-Dordrecht te melden dat medewerkers van het bad er vrijdag met hun kinderen hebben gezwommen.

Het Wantijbad roept bij mij altijd koude herinneringen op aan de zwemles in mijn lagere schooltijd. Na de zomervakantie werden die lessen in september nog in het Wantijbad gegeven. Dan kwam je ’s morgens vroeg met de klas aanfietsen en zag je dat verdomde bordje voor het raam van de kassa met de watertemperatuur. Altijd rond de zestien graden, soms minder, wat het zwemmen nog akeliger maakte. Ik weet het, er zijn mensen die in de winter graag buiten zwemmen, die dat heerlijk vinden, maar ik heb er een pesthekel aan. Misschien komt mijn credo dat water er niet is om in te liggen, maar om over te varen, daar vandaan. Wie zal het zeggen?

Glibberige herinneringen heb ik aan de periode dat je aan de hengel moest zwemmen. Dan kreeg je een koude, slijmerig aanvoelende leren band om je heen. Was je wat verder gevorderd dan volstond de badmeester met een haak onder je kin en als die niet meer nodig was, werd je geacht in het diepe te springen. Deed je dat vanwege de waterkoude niet snel genoeg, dan duwde het hoofd der school (in onze tijd van titelinflatie heet zo iemand directeur) je er onverbiddelijk in. Hij was wel zo sportief om er uiteindelijk zelf ook in te springen, maar dat maakte nooit dat ik het schoolzwemmen, hoe noodzakelijk het is, ook maar eventjes leuk vond.

Lees meer

26 06, 2026

En maar dramatiseren!

Door Kees Klok|2026-06-26T10:53:20+00:0026 juni, 2026|Tags: klimaat, voetbal, zomerweer|0 Reacties

Vervelend nieuws. Mijn oude, vertrouwde supermarkt op de Blekersdijk gaat sluiten. Over drie weken. Voorgoed. Uiteindelijk was de concurrentie van Dirk en Albert te groot, vrees ik, ondanks de vele voordelen die deze charmante, kleine, overzichtelijke winkel heeft. Je struikelt er niet voortdurend over halvegaren die met pakken toiletpapier of dozen vol bronwater aan het slepen zijn, je hebt altijd een vriendelijk praatje aan de kassa en aan de vervelende truc van de meeste supermarkten, het om de zoveel tijd verplaatsen van de producten zodat je je het lazarus moet zoeken naar wat je nodig hebt om en-passant van alles te kunnen inladen waar je eigenlijk niet op zit te wachten, doen ze niet. Ja, de schappen zijn weleens wat leeg, soms hebben ze niet wat je zoekt, maar dat is zelden een probleem. Je geeft het even door en een paar dagen later is het in huis.

Jammer dus dat de zaak gaat verdwijnen. Ik begrijp het wel. De eigenaar heeft een groot gezin en almaar tegen de economische stroom op roeien kent tenslotte een einde. Gelukkig ligt er al een baan in een geheel andere branche in het verschiet, waarmee ik hem alle succes wens.

We zitten op het ogenblik in een hittegolf, dus wordt het overdag warm. Zouden we in een zuidelijk land op vakantie zijn, dan zouden we dat waarschijnlijk geweldig vinden, maar thuis is het zuchten en klagen niet van de lucht. Zo zijn de mensen nu eenmaal. Altijd zeuren over het weer, al weet iedereen dat het niet helpt. Waar ik me aan erger is het drama dat er van gemaakt wordt in de media. De godganselijke dag van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat is het warmtegedoe op de radio. Ik word echt niet snel ziek van een paar dagen hitte, maar wel van het gemeut erover. Ik doe tijdig de ramen en deuren dicht, heb een ventilator, maak me niet drukker dan strikt noodzakelijk en fiets aan het eind van de middag gewoon naar de stamkroeg, waar meestal een aangenaam briesje over het terras waait. Na het nieuws van acht uur gaat de radio voor de rest van de dag uit. Ik heb niet voor niets Spotify en voor noodgevallen een ouderwets toestel waarop je behalve cd’s zelfs nog cassettebandjes kunt afspelen.

Gisteravond heb ik Curaçao zien verliezen van Ivoorkust. Jammer. Ik had het onze rijksgenoten zo gegund om een ronde verder te komen. De wedstrijd van Nederland tegen Tunesië heb ik gemist. Toen lag ik vredig te slapen, gewoon boven onder het platte dak, met de ramen open en het geruststellend knorrende ventilatortje aan.

Lees meer

17 06, 2026

Nog even geduld

Door Kees Klok|2026-06-17T10:57:24+00:0017 juni, 2026|Tags: diefstal, kroegcollege, Visser's Poffertjes|0 Reacties

Op Facebook zag ik een filmpje waarop een of andere gozer een paar kratten bier steelt bij café De Vrienden in Dordrecht. Je moet wel erg wanhopig of heel dom zijn om voor zo’n luttel bedrag te riskeren dat je in je kuif wordt gepikt, iets wat zeker zal gebeuren als die kratten niet vol terugkomen, want de eigenaars van de zaak schrijven bij het filmpje dat ze nog behoorlijk wat ander beeldmateriaal hebben. Die eigenaars zouden er trouwens goed aan doen het hek achter hun café flink te verhogen of er van die gezellige glasscherven op aan te brengen, maar dit terzijde.

Ik ben overigens geen liefhebber van het verspreiden van zulk beeldmateriaal. Het grijpt wel erg in in iemands privacy (dat Engelse woord dat Nederlanders steevast uitspreken als praaivesie, wat je een beschaafde Engelsman zelden zult horen doen), maar ik kan het wel begrijpen. Mocht het in uiterste noodzaak zijn geboden, dan vind ik dat verspreiden een taak van de politie of het openbaar ministerie, niet van Jan en alleman.

Met collega Guus ben ik langzamerhand begonnen de kroegcolleges in Visser voor het seizoen 2026/27 voor te bereiden. We hebben nog even de tijd voor oktober, maar juni is nu eenmaal de maand dat we daar aan beginnen. De eerste sprekers zijn al vastgelegd. Opvallend en bemoedigend is dat steeds meer aspirant sprekers zich spontaan melden. Niet alle onderwerpen zijn even geschikt, maar er wordt wel altijd serieus naar gekeken. Ik kan verklappen dat het spits wordt afgebeten door een deskundige met een verhaal over de landen van het voormalig Joegoslavië. Voor de rest moeten jullie nog even tot na de zomer wachten.

Lees meer

13 06, 2026

Moeilijk doen als het makkelijk kan

Door Kees Klok|2026-06-13T09:41:40+00:0013 juni, 2026|Tags: avondvierdaagse, De Witt, geschiedenis, noodtoestand|0 Reacties

Oei, gisteravond kwam er plotseling een noodoproep van de overheid binnen op de telefoon. Een poepbacterie in het drinkwater. Mijd het kraanwater of kook het voor een minstens drie minuten! Weer eens iets anders, in ieder geval een bijzondere afsluiting van de week.

Volgens de krant rende de halve stad onmiddellijk naar de supermarkt om flessen water te hamsteren. Dezelfde reactie als toen corona toesloeg, alleen ging het in dat geval om kakpapier. Zo zijn veel mensen. Moeilijk doen als het makkelijk kan. Ik heb vanwege alle gedram van de overheid over mogelijke rampen tegenwoordig een paar flessen water als ‘noodvoorraad’ staan en een blik knakworsten. Die worsten heb ik onder het stof gelaten, over de flessen heb ik maar even een doekje gehaald en ik ontdekte ook nog een fluitketel in het aanrechtkastje. We komen die poeprijke dagen wel door.

Woensdag gaf ik een rondleiding door Dordt aan Amerikaanse nazaten van Jacob de Witt, de vader van, zoals iedere Dordtenaar hoort te weten, onder meer Cornelis en Johan. We bezochten uiteraard het standbeeld van Dupuis op de Visbrug, het stadhuis, de werkplek van zowel Jacob de Witt als zijn zoon Cornelis als burgemeester en heel even van de jonge Johan als pensionaris van Dordrecht. Vervolgens de plek van het woonhuis in de Grotekerksbuurt, de graven van Jacob de Witt en zijn vrouw Anna van de Cornput, dat van Jacobs ouders en het graf van Johanna de Witt en Jacob van Beveren in de Grote Kerk. Daarna volgden uiteraard de Houttuinen en heb ik hen nog heel wat meer van de stad laten zien. Het gezelschap wist veel van de familiegeschiedenis en ervoer naar eigen zeggen het bezoek aan het ‘ancestral home’ als een buitengewone ervaring.

Gisteren zat ik bij Visser toen de avondvierdaagse langskwam. Het was de laatste avond, dus er was muziek. Jammer voor al die enthousiaste kinderen en hun begeleiders dat er maar één muziekkorps bij was, vergeleken met de tijd dat ik zelf als kind meeliep was dat nogal magertjes. Gelukkig bleef het droog, ook al was de temperatuur onder de maat voor de tijd van het jaar, maar goed, een mens kan niet alles hebben. Ik was nog niet thuis of dat alarmbericht verscheen op de telefoon. Ik heb toen maar een soepje opgewarmd en ben een boek gaan lezen, want dat wereldkampioenschap voetbal laat ik vanwege Trump en Infantilo dit jaar aan me voorbij gaan.

Lees meer

6 06, 2026

Uit de bocht

Door Kees Klok|2026-06-06T10:58:18+00:006 juni, 2026|Tags: Dordrechts Museum, geschiedenis, kroegcollege|0 Reacties

Afgelopen woensdag was ik bij de presentatie van twee delen uit de serie Verhalen van Dordrecht. Een reeks boekjes waarin op heldere en beknopte wijze onderwerpen uit de Dordtse geschiedenis en cultuur worden belicht, met daarbij rijke illustraties. Ideaal voor wie weinig tijd heeft om te lezen, maar toch geïnformeerd wil worden. Zelf schreef ik ooit deel 38, over de geschiedenis van de Dordtse letteren. Dit keer ging het om deel 17, een herdruk, want het is een populair boekje, de Kroniek van Dordrecht, geschreven door Jan Alleblas. Het tweede was deel 48, Geschiedenis van het Dordrechts Museum, door Pim Arts. Niet verbazingwekkend dus dat de presentatie werd gehouden in de Schouwmanzaal van het museum, met een gezellige borrel na in de wijnbar van Art & Dining.

Na de presentatie las ik thuis de wekelijkse column van Thijs Blom in weekkrant Dordt Centraal. Ik vind zijn stukken doorgaans goed, maar nu ging het over Dordtse geschiedenis en daar schoot hij zo uit de bocht dat een weerwoord geboden was. Dat staat op Via078, waar ik op mijn beurt stukjesschrijver voor ben.

Gisteren was ik voor de verandering eens niet ’s middags in Visser, maar bij collega Guus de Landtsheer en zijn vrouw, waar we een gezellig etentje hadden, zeer geslaagd, want Guus is een voortreffelijk kokend historicus. We zouden ons daar ook buigen over het programma voor de kroegcolleges van het seizoen 2026/27, maar vanwege de gezelligheid hebben we dat maar even opgeschoven tot volgende week.

Lees meer

1 06, 2026

Mooi geweest

Door Kees Klok|2026-06-03T11:53:55+00:001 juni, 2026|Tags: festivals, herinneringen|0 Reacties

Het was me het weekeinde wel weer. Een afscheidsborrel, een stadswandeling, een bruiloft, heerlijk weer en zondagmiddag ook nog even het staartje van het tweejaarlijkse stoomfestival in Dordrecht kunnen meepikken. Geen wonder dat ik gisteravond al om half elf in bed lag. Het was mooi geweest en bovendien ben ik een ochtendmens. Heerlijk om ’s morgens vroeg, als de dauw nog over de tuin ligt, mijn eitje met spek te eten.

De tuin moet trouwens hoognodig onder handen worden genomen, want het onkruid tiert welig. Veel van wat als onkruid wordt beschouwd mag van mij rustig groeien, maar grassen en woekerplanten die andere verstikken of dreigen de hele bodem te bedekken moeten er uit. Geen nood, morgen staat de hovenier voor de deur. Door het mooie weer van de afgelopen week zijn de rozen volop gaan bloeien en ook de planten die ik vorige week met Lé heb gehaald doen het goed. Ik houd van veel kleur in de tuin. Zo langzamerhand moet er wel een buitje vallen, bij voorkeur ’s nachts, want de regenton is nog maar voor een derde gevuld.

Het stoomfestival heb ik, na een rondje havens, grotendeels meebeleefd op het terras van de stamkroeg, het zal niemand verbazen. De stoomtrein die regelmatig langs ons huis reed deed me denken aan mijn grootvader, een van de laatsten die nog als meester op een stoomlocomotief heeft gereden. Ik moest ook veel denken aan Stella. Toen ze pas kennis had gemaakt met Dordrecht gingen we voor het eerst samen naar het stoomfestival. Terug naar het verleden, een romantische ervaring, al moest je in dat echte verleden wel rijk en kerngezond zijn om er van te kunnen genieten.

Lees meer

27 05, 2026

Negorij

Door Kees Klok|2026-05-27T12:57:05+00:0027 mei, 2026|Tags: familie, reünie|0 Reacties

Het was een mooi en ontroerend afscheid van nicht Magda in de aula van crematorium ’t Lief in Beesd. Een bijzonder crematorium in de natuur, heel anders van sfeer dan de Essenhof, waar ik al te vaak in mijn leven ben geweest. Ik moest met de trein van Dordrecht naar Beesd, dat ligt aan de Merwede-Lingelijn. Een trein waarin je wel je fiets kunt meenemen, maar waar toiletten ontbreken. Ik mistte hem op de terugreis bijna, maar de machinist zag me aankomen en wachtte even, wat ik heel aardig vond. Als je uitstapt op station Beesd is de eerste gedachte ‘in wat voor negerij ben ik terechtgekomen?’ Een perron in de leegte, met een paar honderd meter verder een tankstation, een autodealer en een soort aannemer, te oordelen aan de troep op het erf. De weg naar het crematorium is geheel boom- en dus schaduwloos, wat een wandeling op een snikhete dag als gisteren niet echt tot een genoegen maakt.

Na de ceremonie werd een lunch aangeboden in restaurant De Stapelbakker, gelegen in de Heerlijkheid Mariënwaerd. Een soort reünie, al was de aanleiding verdrietig. Ik at een pannenkoek met kaas en sambal, een bijzondere combinatie die me goed beviel. Bij heet weer hoort heet eten, de rijsttafel is niet voor niets in Nederlands-Indië ontstaan.

Ik werd na afloop afgezet bij het ‘station’, wat me een wandeling door de hitte bespaarde. Terug in Dordrecht verviel ik al snel in de routine van alle dag. Naar de verswinkel voor het avondeten en daarna op de fiets om verslag te doen op het terras van Visser. Op de terugweg daarvan reed ik langs pizzeria Olivia in de Vriesestraat, honderdvijftig meter vanwaar ooit mijn geboortehuis stond. Ze hadden nog een tafel vrij op het terras. De salade van de verswinkel zal vanavond ook nog wel vers zijn.

Lees meer

18 05, 2026

Geweldig idee, maar…

Door Kees Klok|2026-05-18T11:38:57+00:0018 mei, 2026|Tags: bibliotheek, geschiedenis, Riedijk|0 Reacties

Vanmorgen met Guus de Landtsheer ons verhaal over de geschiedenis van de Dordtse Riedijk gehouden in de bibliotheek op de Groenmarkt. Het was druk. Een leuk, belangstellend publiek dat volop vragen stelde. Uiteraard moest aan het begin iemand van de bibliotheek opdraven om de power point (modern voor ‘lezing met lichtbeelden’) in te stellen, maar toen het eenmaal liep, bleef het lopen.

In het gebouw zagen we reeds allerlei sporen van de aanstaande verhuizing naar het nieuwe stadskantoor aan de Spuiboulevard. Ik ben bang dat men over een paar jaar heel erg spijt gaat krijgen van het weghalen van de bibliotheek uit het historische hart van de stad. Een mooiere plek dan waar hij nu zit zal de bibliotheek niet meer krijgen. Bovendien vrees ik dat dat ‘Dordthuis’, zoals het stadskantoor moet gaan heten, op den duur weleens een financieel debacle van heb ik jou daar kan worden. Zoiets als het Energiehuis. Geweldig idee was dat, we zijn er trots op, maar qua financiën is het een ondoordachte afgang. Bovendien een theater annex poppodium waar na zes uur ’s middags geen openbaar vervoer meer langs komt, hoe krijg je het verzonnen?

Mijn vorige lezing in de bibliotheek begon ’s morgens om tien uur, dus ging ik er voetstoots vanuit dat het vandaag weer zo zou zijn. Het bleek elf uur te zijn. Klein foutje, maar om tien uur gaat Centre Ville open, dus zijn we even overgestoken naar het geboortehuis van mijn grootvader. Centre Ville heeft gelukkig geen plannen om te verkassen naar het nieuwe stadskantoor. Dat zit daar al meer dan honderddertig jaar op een van de beste plekken van de stad, als we dat oerlelijke gedrocht op de Voorstraat, waarin nu Medikamente die Grenze zit, even wegdenken. Welke idioot die gruwel ooit heeft ontworpen weet ik niet, maar dat het ding er staat is een doorslaggevend pleidooi voor het afschaffen van die belachelijke welstandscommissie die we nog steeds in Dordrecht hebben.

Lees meer

13 05, 2026

Moederdag-effect

Door Kees Klok|2026-05-13T08:59:27+00:0013 mei, 2026|Tags: dagboek, geschiedenis, literatuur, Visser's Poffertjes|0 Reacties

Foto: Cees Kloosterman

We merkten wel een beetje het moederdag-effect, maar desondanks was er een ruime opkomst bij de presentatie van Verscholen in het groen, afgelopen zondagmiddag in Visser’s Poffertjes aan de Dordtse Groenmarkt. Archie Wijngaarde, met wie ik al tweeënvijftig jaar bevriend ben, nam het ere-exemplaar in ontvangst en sprak mooie woorden over het boek. Neerlandicus, dichter en criticus Erick Kila las prachtige gedichten voor uit zijn nieuwe bundel Het geruis van wind en betekenis en tenslotte droeg ik zelf enkele fragmenten voor uit Verscholen in het groen, deel negen van mijn serie literaire dagboeken, dat gaat over de jaren 1989 en 1990. Daarna gingen we over tot de orde van de dag, dat wil zeggen een borrel en de gelegenheid om het boek te kopen en te laten signeren. Cees Kloosterman filmde een deel van de presentatie, die ik heb verwerkt in mijn jongste Youtube-praatje, dat hier te zien is voor wie het heeft gemist en er toch even bij wil zijn.

Ondertussen gaat het met het weer van kwaad tot erger. Maandag, toen ik een geanimeerde stadswandeling had met een groep Canadezen en Amerikanen, was het fris, maar toch nog zonnig. Gisteren woei een vuile noordenwind over de stad en die smeerlap brengt vandaag ook nog eens een aantal regenbuien met zich mee. Klagen over het weer is een van de zinlooste bezigheden waarmee de mens zich onledig kan houden, ik doe dat dan ook niet, maar wind, regen en kou trekken wel een wissel op mijn humeur, vooral in mei. Gelukkig ben ik nog steeds bezig in de dagboeken van J.J. Voskuil en die toont zich ook niet altijd een lachebekje.

Ik kreeg een uitnodiging voor het jaarlijkse congres van het KNHG dat over egodocumenten gaat. Ik zou er graag heengaan, maar dan moet ik al rond half tien ’s morgens aan de Cruquiusweg in Amsterdam zien te geraken. Met de huidige staat van het openbaar vervoer! En als dat lukt en ik ’s avonds terugreis, kan ik bij wijze van spreken direct weer instappen, omdat de volgende dag de Haarlem Branch van de Dickens Fellowship bijeenkomt. Ik zou die logistieke narigheid kunnen oplossen door van donderdag tot en met zondag een hotel te boeken, maar hotels in Haarlem of Amsterdam zijn eigenlijk voor een modaal historicus niet meer te betalen, ik bedoel, ik kan dat wel, maar drie nachten in een hotel voor de prijs van een business class ticket Athene-Amsterdam vreet ook aan mijn humeur. Waarom moeten zulke dingen ook altijd in dat smoezelige Amsterdam plaatsvinden en niet in het frisse, vrolijke en voor mij veel gemakkelijker bereikbare Utrecht?

Lees meer

Blog van Kees