Blog van Kees

17 01, 2026

Lichtpuntje

Door |2026-01-17T12:22:14+00:0017 januari, 2026|Tags: , , , |0 Reacties

Ik had beter niet tegen de dokter kunnen zeggen dat het eigenlijk heel aardig met me gaat, toen ik bij hem was voor een zalfje, want nog geen drie dagen later kreeg ik ineens pijn in mijn schouder en nu heb ik moeite mijn rechterarm op te heffen. Dat is lastig, want ik ben uitgesproken rechtshandig. Ik was net blij dat ik dankzij de fysiotherapie nog maar vrij spaarzaam pijnstillers nodig heb voor mijn rug en nu zit ik er weer aan vanwege die schouder. Ik heb wat oefeningen mee gekregen van de fysiotherapeut om er beweging in te houden en derhalve goede hoop binnenkort weer van de pijn af te zijn. Tot zover het medisch bulletin.

Woensdag was ik bij de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Dordrecht. Niet op het stadhuis, maar in Art & Dining het restaurant van het Dordrechts Museum. Mooie omgeving met zicht op de prachtige museumtuin met zijn indrukwekkende platanen, paardenkastanjes en beuken. Het was druk, ik heb veel handen geschud, waaronder die van de nieuwe wethouder van cultuur en uiteraard die van onze burgemeester en zijn partner. Ik denk dat we het getroffen hebben met burgemeester Mol, een aardige, toegankelijke man, die ook uitstraalt dat hij zich de kaas niet van het brood laat eten. Dat hebben wij Dordtenaren nodig.

Donderdagavond had ik alweer een nieuwjaarsborrel, bij de vereniging Oud-Dordrecht. Daar presenteerde Kees Thies de jaarlijkse historische quiz, waaraan wij deelnamen met een gemengd team bestaande uit de aanwezige stadsgidsen, de voorzitter van Oud-Dordrecht en iemand die net lid is geworden. We werden derde. Niet slecht als je bedenkt dat er tien teams deelnamen.

Voor het komende jaar is het even klaar met de nieuwjaarsborrels, waarmee we de eerste helft van de doorgaans saaie wintermaand januari toch weer vrolijk zijn doorgekomen en er is nog een lichtpuntje: aanstaande donderdag, de 22e, vindt in Visser (voor wie hier nieuw is: Groenmarkt 9 in Dordrecht) het uitgestelde kroegcollege van Marian Vermeeren plaats over de geschiedenis van de fotografie. Het begint om acht uur en het is nog gratis ook.

14 01, 2026

Gal

Door |2026-01-14T13:16:26+00:0014 januari, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Foto: Bart Damen

Ik breng een groot deel van de dag door met Mensje van Keulen. Dat wil zeggen: met haar nieuwe dagboekdeel Omgeslagen dagen, dat gaat over de jaren 1983-87. Ik vind het fascinerend. Waarom? Misschien omdat ik een deel van de wereld waarin ze zich beweegt ken uit de dagboeken van Hans Warren? Misschien omdat er bekenden in voorkomen en schrijvers die we in de jaren zeventig in Dordrecht ontmoetten op de literaire avonden van Bobby Kinghe? Misschien omdat Amsterdam toen nog een stad was waar we graag kwamen, voor de boel werd vergeven door blowende, zuipende en op straat pissende toeristen, Engelse zatlappen op kop? Misschien omdat ik vanaf het verschijnen van Bleekers zomer een liefhebber van haar werk ben?

Of misschien omdat ze een generatiegenote is? Ze is een maand eerder dan Stella geboren. Stella leerde ik in 1987 kennen. Het dagboek roept een zekere weemoed naar de jaren tachtig in me op, hoewel die, als ik mijn eigen literair dagboek teruglees, niet in alle opzichten geweldig waren. In het onderwijs was het vooral ellende, veroorzaakt door onnodige fusies en rampzalige bezuinigingen.

Voor ik straks naar een afspraak ga met een oud-leerling, die inmiddels zelf leraar is, lees ik nog even verder. Mensje schrijft verslavend. Jammer alleen dat ze het over Cees Buddingh’ heeft in plaats van Kees, maar ja, wisten ze in die tijd in Amsterdam veel? Daar mochten ze Buddingh’ niet lezen van W.F. Hermans, vleesgeworden mandarijn op zwavelzuur, die toen vanuit Parijs de Republiek der Letteren met zijn gal bedroop.

11 01, 2026

Storm

Door |2026-01-13T10:38:49+00:0011 januari, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Mr. Pickwick door Joseph Clayton Clarke (1857-1937)

De winter is aan zijn eindronde bezig. Hoop ik. Al die sneeuwplaatjes zijn prachtig, maar vooral als ze uit de zeventiende eeuw komen. Ik herinner me een winterdag op de lagere school. Het begon te sneeuwen. Er ging een zucht van opwinding door de klas. Laat het snel speelkwartier worden! Het moet voor de kinderen van nu een mooie ervaring zijn geweest. De sneeuwpoppen, het sneeuwballen gooien, een helling af stuiven op een slee. Ik gun het hen van harte, maar ik ben blij dat het weer bijna over is.

Veel gelezen de laatste dagen. Het lied van ooievaar en dromedaris van Anjet Daanje uit. Het is een indrukwekkend knap boek, dat je bij de keel grijpt. Je wordt er niet vrolijk van, al die dood. Vooral het allerlaatste deel greep me aan. Stella is onder heel andere omstandigheden overleden en ik ben er nog, maar het verhaal kwam toch wel erg dichtbij. Ik heb er zelfs over gedroomd.

Ik ben al aan de volgende pil begonnen: De storm die wij vooruitgang noemen van Arianne Baggerman, bijna een overbuurvrouw, maar er zit een spoorlijn tussen. Het zal even duren, want het is echt een pil, maar ik ga het, als alles loopt zoals bedoeld, in het voorjaar in Het Boekenpraatje bespreken. Het werd genomineerd voor de Libris Geschiedenisprijs en dat was terecht, denk ik.

Een deel van mijn boekenpraatjes werd een paar jaar geleden uitgezonden door ONS. Laatst zag ik bij hen Keeping up appearances. Een heerlijke komedie, al hinderen die lachmachines uit de jaren zeventig soms wel een beetje. Ik ben een liefhebber van Engelse humor. Bij de Haarlem Branch van The Dickens Fellowship is het boek The Pickwick Papers het jaarlijkse book of study. Ik verheug me op het herlezen daarvan, maar eerst moeten we de storm van Arianne trotseren.

9 01, 2026

Huiveringwekkend

Door |2026-01-09T12:06:11+00:009 januari, 2026|Tags: , |0 Reacties

Een agent van ICE, de Amerikaanse Immigration and Customs Enforcement, heeft in Minneapolis een jonge vrouw, dichteres en moeder, in koelen bloede in haar auto doodgeschoten omdat zij weigerde uit te stappen. Het Witte Huis verspreidde daarna leugens over de schietpartij, de vrouw zou op de agent zijn ingereden, die door de filmbeelden, die inmiddels viraal zijn gegaan, overtuigend worden gelogenstraft. Op zich al een zeer bedenkelijke zaak. Voeg die bij de Amerikaanse aanval op Venezuela, de dreigementen richting Groenland, het zich terugtrekken door de VS uit meer dan zestig internationale organisaties en de wartaal die de Amerikaanse president vrijwel dagelijks uitbraakt en je kunt spreken van huiveringwekkende ontwikkelingen in Washington.

Verschillende gedachten gingen door mijn hoofd toen ik gisteren naar het nieuws keek. In de eerste plaats moest ik denken aan het boek Animal Farm van George Orwell, met Napoleon the Pig geflankeerd door zijn bloedhonden. Ten tweede dacht ik aan de Weimar Republiek en het afglijden daarvan naar de dictatuur van de nazi’s. Nee, je kunt geen zuivere parallel trekken, maar het mechanisme lijkt verdacht veel hetzelfde met vooral het misbruik van de sociale media door het Witte Huis en de aanhang van Trump. Ooit speelde de uitvinding van de boekdrukkunst een belangrijke rol in de verbreiding van het protestantisme met de godsdienstoorlogen van de zestiende eeuw tot gevolg. De opkomst van film en radio waren cruciaal voor het succes van de nazi-propaganda in de jaren dertig en nu hebben we de sociale media. Ik houd mijn hart vast, vooral als ik bijvoorbeeld alle (vaak door AI gegenereerde) shit voorbij zie komen in de zogenaamde reels op Facebook, om over het giftige riool X maar te zwijgen.

Ten derde dacht ik bij de beelden uit Minneapolis aan de tijd die ik daar zelf doorbracht aan de University of Minnesota, waar ik Stella leerde kennen, maar dit terzijde. Dat was een geweldige tijd waarin ik veel kennis over de Amerikaanse geschiedenis en samenleving heb opgedaan, maar dat was wel een totaal andere maatschappij dan die van de hedendaagse VS. Die is in snel tempo aan het afglijden naar een ‘bondgenoot’ die vooral afkeer oproept en angst voor de toekomst inboezemt.

4 01, 2026

Het Oog

Door |2026-01-04T21:58:57+00:004 januari, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Ik luister naar de jubileumuitzending van Met het oog op morgen. Het programma bestaat vijftig jaar. Ik denk aan de keren dat ik er te gast was om het een en ander te vertellen over de toestand in Griekenland of op Cyprus. Ik heb er een aardig klokje aan overgehouden, dat op de schoorsteenmantel in mijn werkkamer staat, en een CD met muziek uit de uitzendingen.

Bijdragen aan het programma was altijd een genoegen. Je werd gastvrij ontvangen en soms ontmoette je interessante medegasten. Ik herinner me bijvoorbeeld Hedy d’ Ancona en wijlen Aad Veldhoen. Ik ontmoette er een paar keer een professor in de economie van Nyenrode, waarvan ik de naam ben vergeten. Dat ligt niet aan die econoom, ik ben gewoon slecht in namen. Ik zei weleens tegen mijn leerlingen: ‘Hadden jullie maar een nummer, dan wist ik wie wie was’.

Een van de presentatoren die grote indruk op me maakte was John Jansen van Galen. Een expert op het gebied van de geschiedenis van Suriname, al kwam ik om iets uit te leggen over Griekenland. Journalisten hebben de neiging om te vragen naar de toekomst, maar historici dienen daarover uiterst terughoudend te zijn. Het heden duiden is al ingewikkeld genoeg. Zo’n vraag over de toekomst werd me in Het Oog nooit gesteld.

John Jansen van Galen sloot zijn presentatie altijd af met een gedicht. Op een avond las hij tot mijn verbazing een gedicht uit mijn bundel In dit laagland. Afsluiten met een gedicht wordt niet meer gedaan. Desalniettemin luister ik nog altijd met genoegen naar Het Oog. Ik hoop dat het programma mij ruimschoots gaat overleven.

3 01, 2026

De winter van ’63

Door |2026-01-03T14:39:08+00:003 januari, 2026|Tags: , |0 Reacties

Er ligt een dun laagje sneeuw, dus worden de sociale media gevuld met winterse foto’s. Zo bijzonder is sneeuw in Nederland tegenwoordig. Ik herinner me de winter van 1963, die zo streng was dat de rivieren rond het Eiland van Dordrecht waren bevroren, zodat we over het ijs naar mijn oom en tante in Zwijndrecht konden lopen. Sneeuw viel er toen iedere winter. In de pauze op school gooiden we sneeuwballen met kiezelsteentjes erin. Eentje ging door de ruit van het schoolhoofd. Dat was sensatie. Iedereen wist wie had gegooid, maar niemand die zijn mond open deed.

Aan het begin van het schooljaar 1963-64 ging ik naar mulo-Groenedijk. Ik was in de zesde klas van lieverlee afgezakt uit de meest rechtse rij, waar degenen zaten die toelatingsexamen voor de HBS mochten doen, naar bijna de meest linkse. Die moesten naar de huishoudschool of de LTS. Ik mocht nog net naar de MULO, waar ik evenmin zin had om iets uit te voeren. Pas nadat ik in de tweede was blijven zitten en mijn vader dreigde dat ik bij herhaling van zetten koekjes kon gaan omdraaien aan de lopende band in de Victoriafabriek, ging ik iets doen. Tenslotte slaagde ik met een rij achten en negens, een zesje voor tekenen en een vier voor wiskunde, maar dat lag aan de leraar. Later hoorde ik van een vriendje, die er een tijdje had gewerkt, dat er heel leuke meisjes waren bij de Victoria, maar toen was het te laat.

Er zijn mensen die beweren dat ‘later’ en ‘laat’ in dezelfde zin een stijlfout is. Van Karel van het Reve leerde ik dat je je daar niets van aan moet trekken. Karel van het Reve, welke middelbare scholier weet nog wie dat is?

31 12, 2025

Oorlog

Door |2025-12-31T13:00:05+00:0031 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Tot in mijn twintiger jaren was ik een liefhebber van vuurwerk. Tot ik op een oudejaarsavond een brandend stuk vuurpijl in mijn nek kreeg. Een ongelukje waaraan niemand wat kon doen. De schade viel achteraf mee, maar voor mij hoefde het niet meer. Ik kan die knallende types best begrijpen, maar ik begrijp de tegenstanders van vuurwerk met de jaren meer en meer.

Wij Nederlanders hebben een bijzondere eigenschap: we slaan gemakkelijk door in van alles en nog wat. Of we bedrijven massaal de vrije liefde, zoals eind jaren zestig, begin jaren zeventig, of flirten is bijna een doodzonde in het huidige, superpreutse tijdsgewricht. Ja, nu sla ik zelf een beetje door, ik ben tenslotte ook Nederlander, maar van het redelijk onschuldige vuurwerk uit mijn jonge jaren zijn we beland in een oorlogstoestand waarin knallers met de kracht van een handgranaat worden afgestoken.

Als er ergens in een zaal waar dominostenen op hun kant worden gezet om in het Guiness Book of Records te komen een mus rondvliegt die wordt afgeschoten omdat het beestje de recordpoging bedreigt, is het land te klein. Als een gevaarlijke wolf wordt afgeschoten komen er protestdemonstraties en strooien toetsenbordidioten met doodsbedreigingen, maar met oud en nieuw interesseert dierenleed de knallende Nederlander geen reet. Aan het milieu heeft hij ook schijt, evenals aan de doden en gewonden, en voor de miljoenenschade moet een ander maar opdraaien. Ik hoor het Asterix al zeggen: ‘Rare jongens, die Nederlanders’. Volgend jaar moet het uit zijn met de oorlog van 31 december. Ik hoop dat het lukt.

30 12, 2025

Flop

Door |2025-12-30T13:52:10+00:0030 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Brigitte Bardot is overleden. Ze bereikte de respectabele leeftijd van eenennegentig jaar. Toen ik zestien was, in dat jaar precies de helft van haar leeftijd, vond ik het een prachtige vrouw. In de klas zat een meisje dat veel van haar weghad. Onze eigen BB, maar ik, onzekere puber, was nog iets te verlegen voor de liefde. Ik durfde haar nauwelijks te groeten. Onze BB is jong gestorven. De Franse ontwikkelde zich later niet alleen tot dierenactiviste, maar ook tot een akelige, extreem-rechtse vrouw.

In 1967 meerde een schip af aan het Groothoofd in Dordrecht voor opnamen van de film Professor Columbus. Ze hadden figuranten nodig. Een deel van de klas wilde dat wel. Tot onze verbazing kregen we daarvoor zomaar vrij van school. Of onze BB onder de figuranten was herinner ik mij niet.

Een van de actrices was Phil Bloom, die rondliep als naakte hippie. Een jaar later zou zij als eerste vrouw bloot verschijnen in het VPRO-programma Hoepla. Heel Nederland stond op zijn kop, zoals het in het preutse, hedendaagse tijdsgewricht wellicht weer zou gebeuren.

Twee dagen sjouwden we rond op dat schip, daarna keerde de rust terug aan het Groothoofd. Vol verwachting trokken we maanden later naar de bioscoop. We waren een seconde of twee in beeld. Geen wonder dat Professor Columbus volledig flopte.

26 12, 2025

Drollig

Door |2025-12-26T12:42:20+00:0026 december, 2025|0 Reacties

Eergisteren weer eens een ‘praatje’ op mijn Youtube-kanaal gezet. Altijd leuk om te doen, als ik tenminste voldoende tijd heb om te monteren en foto’s erbij te zoeken. Het inspreken doe ik spontaan uit het hoofd, maar wel nadat ik van tevoren heb bedacht waarover ik het ongeveer ga hebben. Meestal dwaal ik af van de grote lijn en bewandel ik allerlei zijstraten en -stegen. Ook nu weer. Ineens kwam de politiek om de hoek kijken, terwijl ik het liever over literatuur heb. Wat ik in ieder geval heb vermeden is het terugblikken op het afgelopen jaar. Dat doe ik als historicus wel over een jaar of vijfentwintig, wanneer de waan van de dag eraf is. Als ik tenminste tijd van leven heb.

Over vijfentwintig jaar word ik bijna honderd, nu ja, als ik dat haal, want ik houd stiekem nogal van het goede leven en hoewel ik merk dat ik wat onzekerder word op de fiets ga ik toch echt niet met een helm rijden. Een heer bedekt zich met een hoed of een pet, zeker nu de temperaturen rond het vriespunt zijn. Mijn hoeden heb ik allemaal gekocht bij mevrouw Bonelli in de Agia Sofiastraat in Thessaloniki, op een na. Die komt van meneer Tegelaar uit de Lombardstraat. Dat was een man die in mijn herinnering altijd somber keek, alsof hij in zijn eentje voor de hele erfzonde moest opdraaien, maar uitstekende spullen verkocht hij wel.

Gisteren door de kou naar Ruud gefietst om pom te eten. Hij is een uitstekende kok met veel verstand van wijnen. Het werd een Bourgondische avond in het goede gezelschap van vrienden. Ruud woont op de Varkenmarkt. Daar stond voor de ramp uit de jaren zestig, die stadssanering heet, de synagoge. Op de Varkenmarkt! Nu staat er een drollig mannetje dat graaf Dirk IV moet voorstellen. De vorige keer dat ik bij Ruud was deed ik een vergeefse poging hem van zijn sokkel te fietsen. Nu kwam ik zonder brokken thuis. Winterkou werkt nogal ontnuchterend.

22 12, 2025

Afsluiten

Door |2025-12-22T22:45:46+00:0022 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Foto: Marieke van Leeuwen

Net terug van de bijeenkomst van de Dordtse Dichterskring, bij Kees-Jan Visser, een buurtgenoot. Daarvoor een dagje rustig aan gedaan. Zaterdag viel ik in voor een collega bij een Viking-tour en morgen doe ik dat weer. Tussendoor, gisteren dus, een stadswandeling gedaan met drie aardige, Nederlandse echtparen. Leuk dat het schilderij van Turner, van de pakketboot uit Rotterdam voor Dordrecht, in het Dordtse ‘panorama’ op het Scheffersplein figureert. Net nu het origineel in februari in het Dordrechts Museum te zien zal zijn, dankzij de samenwerking van het museum met Yale University.

Na de wandeling uitgerust bij Visser, waar het gezellig druk was. Daarna moest ik mij op de fiets door een mensenmassa op de Visbrug worstelen. Dat Dwaalspoor is best aardig, maar verkeerstechnisch is er niet goed over nagedacht. Ik stap gewoon van de fiets en ga een stukje lopen, maar er komen ook auto’s en (tot zes uur) bussen over de Visbrug. Waarom tijdens Dwaalspoor de Visstraat, Groenmarkt en Grote Kerksbuurt niet even tijdelijk voor alle verkeer afsluiten? Veel mensen denken ten onrechte dat het wandelstraten zijn met alle gevaarlijke toestanden van dien.

Ik ben sowieso niet onder de indruk van het Dordtse verkeersbeleid. Het weghalen van de stoplichten op de kruising Singel-Vrieseweg levert al jaren levensgevaarlijke situaties op. Ook op de kruising Dubbeldamseweg Noord en de Singel zouden stoplichten moeten staan. De slinger die je moet maken vanuit de Krispijntunnel de Spuiweg op is ernstig mallotig en gevaarlijk en zo kan ik nog wel wat zaken noemen. Al die idiote ‘punaises’ bijvoorbeeld, waarvan menig automobilist denkt dat het een rotonde is. Het zou me niets verbazen als het allemaal is bedacht door ambtenaren die van Dordt alleen de route van het station naar het stadskantoor kennen.

Ga naar de bovenkant