historicus en letterkundige

Blog van Kees

23 10, 2026

Triplex

Door |2026-10-24T08:36:37+00:0023 oktober, 2026|Tags: , |0 Reacties

Op de laatste middag van mijn bliksembezoek aan Athene heb ik de viering van het vijftigjarig bestaan van het Nederlands Instituut in Athene bijgewoond. In het voorjaar van 2019 voltooide ik tijdens een verblijf aan het Instituut mijn boek Met gemengde gevoelens op reis. Ik ben lid van het Nederlands Genootschap voor Nieuwgriekse Studies en van de Vereniging Vrienden van het NIA, dus ik zat daar met twee petten op en een aantal goede herinneringen.

De viering begon met een lezing door de huidige directeur, prof. dr. Jan Paul Crielaard, die een overzicht gaf van de vele activiteiten van het Instituut in het jaar 2025. Daarna kwamen twee oud-medewerkers en directeuren aan het woord, prof. dr. Margriet Haagsma en dr. Gert Jan van Wijngaarden, die verhaalden over de geschiedenis van het NIA. Bijzonder interessant om te horen hoe aanvankelijk tegen de stroom in moest worden geroeid om het Instituut van de grond te krijgen. Tot slot gaf prof. dr. Sofia Voutsaki van de Groningse universiteit met veel humor een overzicht van de huidige stand van zaken in de archeologie.

De bijeenkomst eindigde met een geanimeerde receptie, op Griekse wijze, dus er werd ruim omgegaan met de traditionele hapjes en de drankjes. Van die hapjes, hoe aantrekkelijk ook, heb ik maar spaars genomen, want na afloop ging ik met twee andere vrienden van het NIA eten bij het drie stappen verderop gelegen Zorbas, mijn favoriete Atheense restaurant, en voor een kleine eter als ik zijn de porties daar al vaak te groot.

Het was leuk om tijdens de receptie een flink aantal bekenden terug te zien, waaronder de archeologe dr. Anna Meens, die tegelijkertijd met mij aan het Instituut verbleef en er nu weer met een project bezig is. Omdat ik de volgende dag redelijk vroeg naar het vliegveld moest voor de terugreis, heb ik het bij Zorbas maar niet al te bont gemaakt, hoe gezellig het ook was.

De volgende ochtend zat ik in de KLM-vlucht van Athene naar Schiphol. In de business class (want op mijn leeftijd en met die rug van me ga ik niet meer opgepropt met mijn knieën in mijn nek achterin de sigaar zitten) kregen we een smakelijke maaltijd, zeker voor een vliegtuig, maar wel met een bestekje van triplex. Dan denk je toch heel even: ‘zo we zijn weer terug in Nederland’.

15 10, 2026

Koude koffie

Door |2026-10-15T15:41:11+00:0015 oktober, 2026|0 Reacties

Na twee sombere dagen, waarvan eentje met nogal wat regen, heeft vandaag de zon weer geschenen. Toch geeft het een vreemd gevoel dat het op het ogenblik in het zuiden kouder is dan in Nederland. Gelukkig heb ik rekening gehouden met kleding voor alle weersomstandigheden. Een trui aan dus, al wordt het morgen alweer wat warmer volgens het weerbericht. Gisteren at ik met vriendin T. en haar partner C. bij mijn favoriete restaurant Konaki, waar het binnen lekker warm was. Buiten was het veertien graden, maar toch zaten er nog mensen op het terras te eten. Dat verbaast me weleens, dat mensen kennelijk zoveel behoefte hebben aan buiten zijn dat ze ook met onaangename temperaturen op een terras gaan zitten. In Dordrecht idem dito. Daar en ook hier zijn de mannen in korte broeken nog niet uit het straatbeeld verdwenen. Op zich vind ik mannen in korte broeken geen gezicht, al ben ik zeer voor vrijheid blijheid, van mij mogen ze, maar dat ik vanmorgen vroeg, het was net boven de tien graden, een man zag lopen in een t-shirt en een korte broek is toch enigszins zorgwekkend naar mijn idee.

Tussen de middag even langs familie gegaan, waar ik werd getrakteerd op een heerlijke tiropitta met een glaasje water. De koffie schoot er bij in. Misschien nog geen tijd gehad voor boodschappen? Gelukkig heb ik in mijn pied-à-terre mijn eigen koffie. Ik moest vroeger altijd lachen om Nederlanders die op vakantie gingen en dan hun aardappelen, pindakaas en weet ik wat voor andere eetwaar in de auto meezeulden naar een camping in Frankrijk of Spanje, maar in de aard der zaak ben ik geen haar beter, want lekkerder koffie dan de Dordtse blend van Het Theewinkeltje in Dordrecht is er niet. Het Theewinkeltje is helaas uit de Nieuwstraat verdwenen, maar bestaat gelukkig nog steeds als webwinkel.

Terug in de bovenstad heb ik via de het internet de nieuwste avonturen van zeilvriendin L. gelezen. Ze schrijft zo goed en spannend dat ik mijn koffie helemaal vergat. Die was inmiddels steenkoud, dus heb ik de boel maar weggekieperd en mezelf een glaasje tsipouro van vriend K. ingeschonken. Daar word je van binnen lekker warm van. Ik dacht nog even naar beneden te lopen, naar Prigipos, tegenover het geboortehuis van Mustafa Kemal, voor een karafje tsipouro, maar daar ben ik nu even te lui voor, dat komt morgen wel weer.

12 10, 2026

Xinomavro

Door |2026-10-12T08:48:19+00:0012 oktober, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Het was fijn om na bijna elf jaar het huis terug te zien dat Stella in Thessaloniki had toen ik haar leerde kennen. Het komt regelmatig voor in mijn literair-dagboek deel IX (Verscholen in het groen) dat dit voorjaar uitkwam. Na haar overlijden erfde haar jongste broer het, zo had ze bepaald, met als doel dat later zijn enige dochter, toen zes jaar, het zou erven. Ik kreeg het levenslang vruchtgebruik. In 2015 deed ik, om allerlei redenen die er nu even niet toedoen, afstand van dat vruchtgebruik. Het scheelde een hoop verantwoordelijkheid en gedoe met de belasting, de verzekering en het elektriekbedrijf. Inmiddels woont nichtje M., bezig aan haar doctoraal als landbouwkundig ingenieur, er alweer een tijdje. Gisteren ging ik voor het eerst op bezoek.

Het voelde heel vertrouwd om de taxichauffeur het adres op te geven. Dat vergt altijd enige uitleg, want het appartementengebouw is gelegen aan een kort, vrijwel onbekend straatje in de wijk Ano Toumba, om de hoek bij het Paok-stadion. Het had net even geregend, waardoor de marmeren trap naar de toegangsdeur zoals gewoonlijk gevaarlijk glad was en de post lag evenals vroeger in de plantenbak, waar al vele jaren geen plant meer in heeft gestaan, te wachten om te worden opgehaald.

Binnen was het een en ander veranderd, uiteraard. Zo was het ligbad vervangen door een comfortabele inloopdouche, kwamen we binnen door een nieuwe, inbraakbestendige (naar men zegt) voordeur en was er hier en daar een fris verfje aangebracht, maar Stella’s schrijfbureautje annex boekenkast, waaraan ik vele uren heb zitten werken, staat nog altijd op zijn vaste plek. Dat ontroerde me een beetje. Ik was verbaasd te horen dat de verwarmingsketel die we vierentwintig jaar geleden hebben laten installeren, het nog steeds doet. Misschien omdat hij op het voorbalkon hangt en daar geniet van frisse lucht.

Later op de avond nam ik nichtje M. en haar vriend, ook landbouwkundige, mee uit eten in restaurant Anemomilos. Ook heel vertrouwd, want dat was pas geopend toen ik Stella leerde kennen en sindsdien hebben we er vaak gegeten. Ik vertelde de jongelui over die tijd, niet zonder af en toe een vleugje nostalgie, maar dat zal wel aan die extra fles wijn van de zalige xinomavro-druif hebben gelegen.

6 10, 2026

Te goeder trouw

Door |2026-10-06T10:37:15+00:006 oktober, 2026|Tags: , |0 Reacties

Onlangs ben ik begonnen aan mijn werk als jurylid van een schrijfwedstrijd. Leuk werk, veel mooie verhalen en gedichten. Vaak ook goed geschreven, maar aangezien er slechts één prijs kan worden uitgereikt, maakt dat het werk ook moeilijk. Het vereist veel wikken en wegen, maar gelukkig bevind ik mij op een plaats waar dat ook uitstekend kan. Ik heb even een pauze genomen met andere werkzaamheden, dus er is tijd genoeg voor de nodige reflectie.

Jaren geleden zat ik eens in de jury van een dichtwedstrijd. Net als nu moest je daarvoor niet eerder gepubliceerd werk insturen. Er zat een opvallend mooie tekst tussen van een nogal bekende dichter, een inspirerend vers, maar iets schuurde bij het lezen. Herkenning. Na even zoeken ontdekte ik dat het al eens in een literair tijdschrift had gestaan. We moesten de inzending verwerpen, maar dat voelde nogal ongemakkelijk. We waren ervan overtuigd dat de dichter te goeder trouw was, maar ook dichters houden soms hun administratie niet nauwkeurig bij. Ik heb zelf ook weleens een dubbele inzending naar tijdschriften gestuurd. Gelukkig nam het ene die wel op en het andere niet, zodat het probleem zich had opgelost voor ik het zelf ontdekte.

Ondertussen ontving ik bericht van een vriendin die met haar zeilboot onderweg is naar Griekenland. Mijn stoere zeevrouw vriendin. Ze zeilt langs de westkust van Spanje en Portugal, een gebied waar orka’s voorkomen die het leuk vinden tegen zeilschepen aan te botsen, wat soms tot gevaarlijke schade kan leiden, bijvoorbeeld aan het roer. Leuke beesten om te zien, die orka’s, maar je komt ze liever niet tegen in het wild. Ik maak me een beetje zorgen over die vriendin op dat bescheiden jacht, iets wat soms de concentratie bij het jureren even in de weg staat. Gelukkig heb ik nog ruim de tijd voor ik mijn oordeel moet insturen.

29 09, 2026

Magere tijden

Door |2026-09-29T10:22:56+00:0029 september, 2026|Tags: , , , |0 Reacties

Na een mooi weekend met twee feestjes is het nog steeds een heerlijke nazomer. Van mij mag het zo blijven, al is het wat de klimaatcrisis betreft een ernstig teken aan de wand. Ik heb nu eenmaal een hekel aan de winter met die onmogelijk donkere dagen rond kerst en die vreselijke maanden januari en februari die, ik heb het al eens eerder geschreven, in feite één lange maandag zijn. Maandag, de doodste dag van de week, vooral in Dordrecht, waar meer dan de helft van de horeca dan gesloten is.

Jaren geleden wilde ik eind november, begin december nog weleens een paar dagen naar Lissabon gaan, om de winter even te ontlopen en toen Stella nog leefde, brachten we de feestdagen in december meestal door in Thessaloniki, hoewel het in noord-Griekenland ook behoorlijk fris kan zijn. Je hebt er in ieder geval meer zon. De herfst met zijn melancholische kleuren vind ik daarentegen mooi. Niets beters dan ergens in een bosrijke omgeving op een verstilde, mistige herfstdag terug te denken aan wat voorgoed voorbij is. Ik word er bijna poëtisch van.

Wat de poëzie betreft beleef ik magere tijden, maar deel tien van mijn literair dagboek vordert. Met horten en stoten, dat wel, maar het groeit gestaag. Ondertussen maak ik plannen om een aantal van mijn miniaturen, ‘zeer korte verhalen’ zou A.L. Snijders zeggen, te bundelen. Het zijn nog maar plannen, maar het is goed om met het oog op de wintermaanden iets spannends in het vooruitzicht te hebben.

14 09, 2026

Bajesklanten

Door |2026-09-14T10:46:18+00:0014 september, 2026|Tags: , |0 Reacties

Dit jaar hielden we onze familiedag in Veenhuizen. Omdat je met het openbaar vervoer vanuit Dordrecht eerder in Parijs bent dan in de voormalige Koloniën van Weldadigheid, heb ik er maar een weekeinde van gemaakt. Vrijdag heen, zondag terug. Ik zag eerlijk gezegd een beetje op tegen de reis, maar ik heb het me wel lekker makkelijk gemaakt door me vanaf station Assen met een taxi te laten vervoeren.

Je kunt in Veenhuizen comfortabel logeren in het voormalige ziekenhuis. Dat heet Bitter & Zoet, een naam die doet denken aan een apotheek. Ik had een kamer met uitzicht op de grazige, Drentse weiden. Die oogden wat somber door het bewolkte weer, al was de temperatuur voor september nog heel billijk.

Op de Dag zelve scheen nu en dan de zon. Hoewel ik er jaren geleden al eens was geweest en toen een rondleiding kreeg van een gepensioneerd directeur van de gevangenissen aldaar, was het interessant, hoewel tamelijk deprimerend, om de vroegere strafgevangenis, de Rode Pannen te bezoeken. We hadden een gids met aangename, onderkoelde humor. Uiteraard lieten we ons rondrijden in de boevenbus. Omdat het Open Monumentenweekend was, werden we bij het gevangenismuseum verwelkomd door de politiekapel, iets dat de in Veenhuizen verblijvende boeven niet vaak zal overkomen.

Aan het einde van de dag bezochten we brouwerij Maallust, dat is weer eens iets anders dan Visser. Mijn Mooie Madam, een dubbel, werd helaas veel te koud geserveerd. Ik neem het de brouwers niet kwalijk, maar Nederlanders leren het nooit dat je zo’n mooi donker bier niet ijskoud moet serveren. Dat gaat ten koste van de smaak, tenzij je je glas een kwartiertje in de zon laat staan, wat nu ook weer niet de bedoeling was.

Het diner genoten we in Bitter & Zoet, waarna ik, na de afsluitende whisky, slechts de trap op hoefde naar mijn bed. ’s Middags had ik nog even gedacht aan een avondwandelingetje, maar met die wolven tegenwoordig en met het oog op de lange terugreis, heb ik dat idee maar snel laten schieten.

30 08, 2026

Treitertrump

Door |2026-08-30T12:55:39+00:0030 augustus, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Hoewel ik niet zo digitaal handig ben, heb ik nu toch ontdekt hoe je foto’s kunt bewerken met kunstmatige intelligentie. Leuk om te doen, maar ook een beetje eng. Gelukkig kun je aan zo’n knutselfoto nog wel zien dat hij met K.I. is gemaakt, anders is het hek vanwege creatieve criminelen helemaal van de dam. Over criminelen gesproken: de laatste tijd krijg ik af en toe telefoontjes van malloten die zich bekendmaken als de beveiligingsafdeling van deze of gene bank. Verder komen ze niet, want dan zit mijn vinger al bij de blokkeerknop. Ik neem nu niet meer op als onbekende nummers bellen.

Ik heb vanmorgen mijn oudste zwager in Griekenland gebeld om hem te feliciteren, want we zijn op dezelfde dag jarig. Savvas is een jaar ouder dan mijn vroegere leermeester Maarten van Rossem. Dat heb je als je een ‘stapelaar’ bent, zoals ik, dan studeer je bij mensen die bijna je generatiegenoten zijn. Ik hoor Maarten graag over Trump, vier jaar jonger dan mijn zwager, maar geestelijk in snel tempo aan het aftakelen.

Mijn zwager publiceerde onlangs twee lijvige boeken over de rijke geschiedenis van de Griekse atlethiekvereniging (Iraklis) waar hij zo’n beetje zijn hele leven bij betrokken is. Ik zie het Trump niet doen. Deze week kwam hij weer met een boosaardige provocatie van Canada door het Ontariomeer een andere naam te geven. Het Amerikameer, hoe verzint de stakker het? Goed dat de Canadezen geen duimbreed toegeven aan Trumps getreiter. Hij is een domme handelsoorlog begonnen die de Amerikanen evenveel pijn gaat doen als de Canadezen. Als je het mij vraagt wordt Canada zo snel mogelijk lid van de Europese Unie.

28 08, 2026

Oost-Romeins

Door |2026-08-29T04:50:46+00:0028 augustus, 2026|Tags: , , , |0 Reacties

Opeens herinner ik me een avond met volle maan in Thessaloniki met een gratis concert van de zangeres Nena Venetsanou bij de Yedi Kuleh, ofwel de Eptapirgos. Dat is de Oost-Romeinse citadel in de bovenstad, die jarenlang diende als gevangenis. Nu is het een museum en gedeeltelijk opslagplaats van de archeologische dienst. Stella en ik genoten van het concert. Na afloop opende het gevangenismuseum zijn deuren en gingen we er voor het eerst een kijkje nemen. ‘Pame stin filaki’ (we gaan naar de gevangenis) grapten we.

Ik spreek liever van het Oost-Romeinse rijk dan van Byzantium. Hoewel in het Oost-Romeinse rijk overwegend Grieks werd gesproken en de hoofdstad Constantinopel verrees op de plek van de Griekse kolonie Byzantion, zouden de bewoners raar hebben opgekeken als iemand ze Byzantijnen zou hebben genoemd. Natuurlijk wil ik niet roomser zijn dan de paus, dus als het zo uitkomt gebruik ik ook de termen Byzantium en Byzantijns, maar daarbij houd ik altijd dat Oost-Romeinse in gedachten. Toen Rome viel anno 476, bleef in het oosten het Romeinse rijk nog zo’n kleine duizend jaar bestaan, tot aan de verovering van Constantinopel door de Osmaanse sultan Mehmet II in 1453.

Ik moet ook aan Cyprus denken, eveneens lange tijd deel van het Oost-Romeinse rijk. Het is alweer tien jaar geleden dat ik op dat fascinerende, maar treurig verdeelde eiland was. Tijdens zijn lange geschiedenis was Cyprus vaak de speelbal van machtige rijken in de buurt, zoals dat van de Assyriërs, de Egyptenaren, de Romeinen en de Osmanen. De sporen zijn nog op vele plekken op het eiland te zien. Die tonen de grootse geschiedenis van een klein land dat zich nog steeds nabij een van de gevaarlijkste gebieden ter wereld bevindt.

24 08, 2026

Pisbakken

Door |2026-08-24T09:22:21+00:0024 augustus, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Het was een vrolijk en ontspannen feestje, de Pride in Dordrecht, afgelopen zaterdag. We zaten eerste rang op het terras van Visser toen de optocht langskwam onder aanvoering van een paar schatten van Caraïbische meiden van het zomercarnaval en de burgemeester, maar waarom de organisatie een rij meurende pisbakken pal voor het standbeeld van Johan en Cornelis de Witt had achtergelaten, zodat onze Dordtse helden de hele zondag in de stank zaten (en dat vlak na de herdenking van de moord op de gebroeders afgelopen donderdag!) vind ik nogal een misser. Waarom die dingen niet even op een minder prominente plek neergezet? Bijvoorbeeld op het nabij gelegen C. Buddingh’-plein, waar een blind paard toch geen schade kan aanrichten.

Thuis begonnen aan het laatste deel van de dagboeken van J.J. Voskuil. Mijn hemel wat had de man te stellen met die volstrekt onredelijke, gestoorde vrouw van hem! Dat hij haar nooit van de trap heeft geschopt mag een wonder van zelfbeheersing heten. Ondanks de aaneenschakeling van zin- en redeloze ruzies blijf ik er gefascineerd in doorlezen. Ooit waren de Voskuiltjes betrokken bij de organisatie Varkens in Nood, die zich keerde tegen de bioindustrie en in het bijzonder tegen de behandeling van varkens daarin. Sympathiek, maar het heeft geen bliksem geholpen. Ik ben er in het dagboek nog niets over tegengekomen, maar ik ben dan ook pas op bladzijde 96.

Gisteravond naar Zomergasten gekeken, het televisieprogramma dat helaas gaat verdwijnen. Sigrid Kaag was de hoofdgast. Wat een geweldige vrouw! Slim, betrokken, knap, verstandig, een intellectueel waar maar weinig mensen aan kunnen tippen. Zeker haar miezerige critici van extreem-rechts niet. Hadden we vooral maar veel van zulke mensen in het parlement, maar helaas, het kaas- en broodvolk stemt liever op dom schreeuwende grootsmoelen.

22 08, 2026

Taxi’s

Door |2026-08-22T10:17:48+00:0022 augustus, 2026|Tags: , , , , |0 Reacties

Gebroeders De Witt

De hittegolven kijken voorlopig voorbij. Het weer is fris en wisselvallig, met buien. Dat verveelt snel. Wat mij betreft wordt het iedere dag dertig graden, met wat malse buitjes in de nachtelijke uren, maar wie bij de weerfabriek luistert naar mij?

Donderdag was ik bij de herdenking van de moord op de gebroeders De Witt. Ik heb gefilmd en een aantal van die beelden verwerkt in mijn ‘Praatje’ op youtube. Daar hoef ik dus niet over te schrijven. Je kunt het hier horen en zien.

Vriendin L. is met haar zeilschip vanuit Guernsey naar Bretagne gevaren. Ze ligt in een ‘port a flot’. Volgens het internet is dat een haven met een constant waterpeil. De dichtstbijzijnde plaats van enige betekenis is Lannion, denk ik, als ik de kaart van MarineTraffic met die uit de atlas vergelijk. Bij Bretagne moet ik altijd denken aan de Vlaamse schrijver Jan Deloof (1930), die veel uit het Bretons vertaalde. Ik leerde Jan kennen in de tijd dat ik meewerkte aan Kruispunt. Ik bewonder hem om zijn veelzijdigheid.

Over een paar weken ga ik enkele dagen naar Veenhuizen. Aanleiding is onze jaarlijkse familiedag. Ik heb een gunstig bekend staand hotel besproken en ga er heen met het openbaar vervoer. Vanaf Assen neem ik een taxi. Als dat maar goed gaat. Vooralsnog heb ik meer vertrouwen in de taxi dan in de trein, maar ik waag het er maar op. Ik zou een auto kunnen huren, maar dan kan ik onderweg niet lezen. Bovendien heb ik zo lang niet gereden dat ik bang ben dat ik het een beetje ben verleerd.

Over taxi’s gesproken. Vriendin I. betaalde, na het missen van de bus en de pont, bijna honderd euro voor een ritje van Dordrecht naar Papendrecht. Die taxi moest omrijden, omdat de Papendrechtse brug er voor maanden uit ligt. Voor honderd euro brengt een taxi mij van Dordrecht naar Schiphol. Dat ritje is fors langer, ik denk dat vriendin L. is getild.

Ga naar de bovenkant