historicus en letterkundige

Blog van Kees

12 02, 2025

In memoriam John Burnside

Door |2025-02-12T07:31:05+00:0012 februari, 2025|Tags: , |0 Reacties

In 2010 publiceerde Liverse mijn bloemlezing uit het werk van John Burnside onder de titel Het bal in de inrichting. Een tweetalige uitgave Nederlands-Engels. Toen ik bezig was met de vertalingen, in 2007, bezocht ik John samen met Stella in Schotland, waar hij doceerde aan de universiteit van St. Andrews. Na het overlijden van Stella hadden we af en toe contact, maar de laatste jaren sporadisch.

Toen ik iets moest opzoeken op internet zag ik onverwacht een bericht van The Guardian dat hij op 29 mei 2024 na een kort ziekbed is overleden. Ik had daar in mijn lijfblad niets over gelezen. Dat kan aan mij liggen, soms ben ik een nogal slordige lezer, maar ook op het internet vond ik in het Nederlands geen enkele vermelding. Ik zal wel iets hebben gemist, maar veel ruchtbaarheid is aan John’s overlijden niet gegeven. Dat is merkwaardig. Ik heb er geen verklaring voor. John Burnside was een groot dichter en romancier, die veel literaire prijzen heeft gekregen, heeft opgetreden in Nederland en werd gepubliceerd in vooraanstaande literaire tijdschriften, zoals de Poëziekrant en de Revisor. Daarbij is er dan nog mijn bloemlezing. Ik neem een gedicht daaruit hierop, ter herdenking van John.

 

 

Aankomst van de mailboot

                                              naar Edvard Munch

We hebben jaren nodig om de kleuren

van levenslange terugkeer te begrijpen:

grijs-groen op de steiger; het blauw van schaduwen;

rook over water, of vlucht, of het verbijsterde

spiegelbeeld van een hengelaar;

dat rood in de verte – een vlag,

of de jurk van een vrouw –

dat doorgaat voor het onherstelbare;

die beloofde brieven, schoner en nauwkeuriger

dan we ooit ontvingen, in vergane dagen,

nog steeds in het ruim, als vogels, of de stille plooien

van bruidsjurken, zeildoek, riemen zout.

7 02, 2025

Indrukwekkend kroegcollege

Door |2025-02-07T10:32:31+00:007 februari, 2025|Tags: , , |0 Reacties

Gisteravond hadden we een indrukwekkend kroegcollege in Visser, gegeven door Linda Wouters, auteur van het boek Talent op Drift. Dat gaat over het leven van musicus, componist en jurist David Rodriguez, geboren als Texaan en overleden als Dordtenaar. Een boek dat ik iedereen die belang stelt in muziekgeschiedenis en in menselijke tragiek kan aanbevelen. Het bijzondere van het college was dat ook een aantal van Davids prachtige liederen ten gehore werd gebracht, waaronder dit.

Het volgende kroegcollege, op 6 maart, zal worden gegeven door dr. Marlisa den Hartog, die zal spreken over haar boek Sex in de Renaissance. Op 3 april sluiten we de reeks van dit seizoen af met een college door drs. Guus de Landtsheer over Otto Normalverbraucher, een modale, Duitse familie in de roerige twintigste eeuw.

1 02, 2025

Afscheid

Door |2025-02-01T12:00:06+00:001 februari, 2025|Tags: |0 Reacties

Dit vrolijke meisje, op de arm van haar oma tijdens het familieweekend van onze clan in 2015, is inmiddels elf. Ze hield gisteren een indrukwekkende toespraak bij de crematie van haar overgrootmoeder, die op 97 jarige leeftijd overleed. De laatste van de generatie van onze ouders die is heengegaan. We kwamen daarvoor bijeen in Assen, want mijn tante, sinds 1980 weduwe van de jongste broer van mijn moeder, woonde de laatste decennia van haar leven in het noorden des lands. Daar was ze dichter bij dochter en kleindochters en bij haar Friese familie.

Tante was afkomstig uit Franeker. Ik herinner me dat ik bruidsjonker was bij haar huwelijk in 1955. Tijdens de uitvaart werd de trouwfoto getoond, waarop ik sta als vierjarig ventje. Veel is er sinds die tijd niet veranderd, want ik ben nog steeds een van de kleinsten in de familie. Acht jaar na mij werd mijn neef en naamgenoot Kees geboren. Hoewel hij inmiddels twee koppen boven mij uitsteekt is hij nog steeds ‘kleine Kees’ en ben ik ‘grote Kees’.

We zijn een hechte familie, maar we zijn jammer genoeg nogal verspreid over Europa geraakt. We hebben clanleden in Engeland, Zweden, Ierland en Hongarije. In Nederland vind je ons van Roden tot Vlissingen, met natuurlijk Dordrecht als de kern van alle dingen. Daar hebben we in augustus onze jaarlijkse familiedag. De begrafenis was in kleine kring, maar het was goed een deel van de familie weer te zien, ook al was de aanleiding een verdrietige. Na de plechtigheid waren er een borrel en een diner om het leven van tante te vieren. Daarna wachtte nog een lange treinreis naar huis. Wonderlijk genoeg zonder veel vertraging.

25 01, 2025

Vleugelman

Door |2025-01-25T11:56:07+00:0025 januari, 2025|Tags: , |0 Reacties

Gisteren is Vleugelman, de biografie van Godfried Bomans door Gé Vaartjes, verschenen. Bomans was voor mij, behalve schrijver en televisiepersoonlijkheid, vooral een van de oprichters van de Haarlem Branch van de Dickensfellowship. Die oprichting vond plaats in december 1956.

In 1976 werd ik lid van de Haarlem Branch. Bomans was vijf jaar eerder overleden, maar veel van zijn ‘vrienden van het eerste uur’ leefden nog. Waaronder Harry Prenen, Nico Andriessen en hun echtgenotes en Nel Wiener, moeder van de door mij bewonderde schrijver A.L. Wiener. Een aantal malen heb ik de weduwe Bomans, Pietsie voor ingewijden, en dochter Eva ontmoet. Ik denk dat ik een aantal bekenden ga ontmoeten in het boek en nog veel meer onbekenden, want Bomans had ook een raadselachtige kant. Zijn verhoudingen met vrouwen, bijvoorbeeld, waarover in de Haarlem Branch discreet werd gezwegen.

Vanmiddag spoed ik mij naar de boekwinkel, dat behoeft geen betoog. Naar verluidt is Vleugelman een pil van meer dan achthonderd pagina’s. Ik hoop de biografie te bespreken in een van mijn Boekenpraatjes, al zal dat nog even duren.

12 01, 2025

Pictura

Door |2025-01-12T12:31:56+00:0012 januari, 2025|Tags: , , |0 Reacties

Gisteren met mijn goede vriendin Lé Holshuijsen naar de nieuwjaarsborrel van het stokoude, maar nog springlevende Pictura geweest. Behalve de borrel en een indrukwekkende dichterlijke voordracht, werden er drie tentoonstellingen geopend. In de zaal Consolation, in de foyer Achter de stilte en in de kelder een ‘verrassing’, Roundabout, van een groep jonge kunstenaars.

Het was bijzonder gezellig en fijn een aantal oude bekenden weer eens te spreken, maar om de tentoonstellingen goed en op ons gemak te bekijken gaan we binnenkort nog eens uitgebreid terug.

In Pictura krijg ik altijd wat nostalgische gevoelens. Ik ontmoette er Kees Buddingh’ voor het eerst in 1969, begin van een vriendschap tot zijn overlijden in 1985. Ik kwam regelmatig over de vloer bij Ton en Nelly van Dalen, die in de jaren zeventig beheerders van het gebouw waren en woonden waar nu de foyer is. Ik trad er enige malen als dichter op en nu heeft Lé er haar atelier. Pictura is ook de plek waar ik als kleuter kennismaakte met Lou ten Bosch (1923-2018), toen mijn moeder mij meenam naar een van zijn pantomime voorstellingen. Later werd Lou de beste tekenleraar die ik ooit heb gehad en een vriend. Toen hij naar landgoed ’t Waliën in Warnsveld verhuisde, werd het contact minder, maar toch bezocht ik Lou en zijn vrouw Ank nu en dan met andere vrienden, tot zijn overlijden op hoge leeftijd.

8 01, 2025

Fata morgana

Door |2025-01-08T14:32:42+00:008 januari, 2025|Tags: , |0 Reacties

Het was maart 2020, midden in coronatijd. Het land zat op slot en Dordrecht dus ook. Door de stad lopen was een vreemde ervaring. De stilte, de angst die bij sommige mensen heerste, het afstand houden, het deed allemaal volkomen tegennatuurlijk aan.

Ik besloot op een zaterdagmiddag met mijn camera de stad in te gaan, om te proberen iets van die ellendige sfeer vast te leggen. Het anders zo bruisende Scheffersplein lag er doods en verlaten bij, alsof het een deel van een spookstad was.

Terwijl ik foto’s maakte liep een jonge vrouw het plein op. Toen ze mij en de camera zag, begon ze spontaan te poseren. Ze bracht enkele seconden vrolijkheid, maar voor ik de gelegenheid had haar aan te spreken was alweer verdwenen, alsof ze een fata morgana was.

4 01, 2025

Nieuwjaarsborrels

Door |2025-01-04T13:36:54+00:004 januari, 2025|0 Reacties

Nu de feestdagen voorbij zijn, breekt het seizoen van de nieuwjaarsborrels aan. Ik ben daar wel een liefhebber van, al vraag ik me af of 2025 een jaar is om groots in te luiden. Ik bedoel, de vooruitzichten zijn op allerlei gebieden weinig hoopgevend. Ik probeer mij als historicus altijd zo ver mogelijk van uitspraken over de toekomst te houden, maar daar helemaal niet aan denken gaat ook weer niet.

Die nieuwjaarsborrels hebben voor mij een beetje het karakter van dansen op de rand van een vulkaan, maar ook van een reünie. Je schudt weer allerlei oude bekenden de hand al denk ik daarbij soms ook: ga jij of ik het einde van dit jaar wel halen? Een gedachte die ik direct weer wegdruk, maar ja, als je op licht gevorderde leeftijd bent weet je dat het grootste gedeelte van de aardse rit erop zit. Je weet alleen niet wanneer het laatste verkeerslicht op rood gaat. Gelukkig maar. Op de radio wordt reclame gemaakt voor een of andere scan waaruit je kunt afleiden wat je allemaal voor gezondheidsellende te wachten kan staan. Dat wil geen weldenkend mens toch van tevoren weten?

Vanmorgen bracht de post een brief van de staatsloterij. Als ik een abonnement neem, krijg ik een oudejaarslot cadeau. Mosterd na de maaltijd dus, maar de mevrouw die de post bezorgde was bijzonder vriendelijk, dus dit keer maar eens even niet mopperen op Post en L.

1 01, 2025

Beetje lullig

Door |2025-01-01T18:23:05+00:001 januari, 2025|Tags: |0 Reacties

Zou het ongehoord deprimerende weer van vandaag symbool zijn voor wat ons in 2025 te wachten staat? Terwijl de regen op het lichtluik van onze werkkamer klettert en de storm rond het huis giert, ben ik geneigd te denken van wel. Wat een deceptie na de feestdagen, die ik op zeer plezierige wijze met vrienden en familie heb doorgebracht.

Ik ben de hele dag de deur niet uit geweest omdat ik geen aanvechting had in dit weer op zoek te gaan naar welk horeca etablissement vandaag wel open is. Gelukkig heb ik nog stapels boeken om te lezen en genoeg andere dingen te doen. Een nieuw praatje opnemen, bijvoorbeeld, dat inmiddels op mijn Youtube-kanaal is verschenen.

Een paar dagen geleden stuurde de Griekse belastingdienst mij een e-mail om me prettige feestdagen en een goed 2025 te wensen. Op de laatste dag van het jaar rolden twee voorlopige aanslagen over 2025 van de Nederlandse belastingdienst mijn inbox in. Jawel, die aanslagen werden verwacht, meestal komen ze binnen als januari een paar dagen oud is. Dat het op de laatste dag van het jaar is, nu ja, het zij zo, maar gezien de dagtekening van 31 januari hadden ze die mails best op een minder lullig ogenblik kunnen versturen.

Hoe dan ook. Ik wens iedereen het beste voor 2025. Hopenlijk kunnen we op 31 december aanstaande zeggen dat het ondanks alle sombere vooruitzichten nog is meegevallen. Dan komen de voorlopige aanslagen misschien ook weer op een iets sympathieker moment.

Foto: Jasmijn Wapperom

28 12, 2024

Negen en vijftig maandagen

Door |2025-01-01T18:25:18+00:0028 december, 2024|Tags: , |0 Reacties

Gisteren het laatste Boekenpraatje van het jaar 2024 opgenomen en op mijn Youtubekanaal gezet. Ik was uitgenodigd om ’s avonds bij vrienden in Dubbeldam te eten. Lang getwijfeld of ik op de fiets zou gaan of de bus zou nemen en een taxi terug, want buslijn 2 houdt er om zeven uur ’s avonds mee op. Dan moet je maar zien hoe je in het centrum van Dordrecht komt.

Het werd de fiets. Het eten was heerlijk, de avond ontzettend gezellig, maar de rit terug vanwege de mist en de lage temperatuur (2 graden) nogal ijzig. Soms betreur ik dat ik de auto de deur uit heb gedaan, maar ja, dan kun je weer niet drinken.

Vandaag heb ik de laatste stadswandeling van dit jaar. Het is nog steeds nevelig, dus windstil. Het is een Engelstalige wandeling. Ik heb er zin in, maar de voorspelde motregen moet nog maar even wegblijven. We hebben genoeg goor weer gehad in december. Nu op naar januari en februari. Misschien wel de vreselijkste maanden van het jaar. Negen en vijftig maandagen achter elkaar en zonder kerstverlichting.

Foto: Marieke van Leeuwen

26 12, 2024

Zeventien jaar alweer

Door |2024-12-26T10:58:33+00:0026 december, 2024|Tags: |0 Reacties

Een In Memoriam voor Stella op mijn weblog gezet. Het is vandaag alweer zeventien jaar geleden dat ze overleed. Ik denk nog iedere dag aan haar. Hoe zou ons leven zijn gelopen als ze die fatale ziekte niet had gekregen? Ik vraag het me weleens af, maar dat is natuurlijk zinloos. Ik heb voor het I.M. haar fraaie gedicht over de boomgaard van meneer Asimakis gekozen en deze uitsnede van een foto uit de mooie jaren negentig.

Ga naar de bovenkant