Blog – Pagina 6 – Kees Klok

3 02, 2026

Meevaller

Door Kees Klok|2026-02-03T14:19:12+00:003 februari, 2026|Tags: dagboek, literatuur, sociale media|0 Reacties

Een meevaller vandaag. Begonnen aan de opmaak van het nieuwe dagboekdeel, dat zal verschijnen onder de titel Verscholen in het groen. Bij het vorige boek, Nazomer, moest ik de paginanummers nog handmatig invoeren, maar kennelijk heeft de drukker het sjabloon verbeterd. Het gaat nu automatisch, wat veel tijd scheelt. Volgende week komt de eerste drukproef. Ik ben benieuwd. Langzamerhand moet ik maar eens gaan denken aan een datum voor de presentatie.

Mede Amforeaan Erick Kila publiceert zijn recensies en artikelen tegenwoordig op Het Boekenhoofd. Zojuist met veel belangstelling zijn bespreking van Autocratie BV van Anne Applebaum gelezen. Een boeiende analyse al word je er als overtuigd aanhanger van de democratie niet vrolijker van. Zeer aanbevolen Het Boekenhoofd!

Dat er mensen zijn die nog steeds rondbanjeren door het riool dat X heet! Een rattenmedium waarmee een beschaafd en weldenkend mens toch niet geassocieerd wil worden? Ik ben er al heel lang weg en dat is weldadig voor mijn geestelijk welzijn. Het is trouwens op Facebook ook opletten geblazen. Het krioelt er van de kwakzalvers die beweren dat je door een zalfje van je hernia kunt genezen of door een of ander sapje van kanker. Net een jaarmarkt in vervlogen tijden, waar iemand met een nijptang je van je kiespijn af hielp of je een amulet verkocht die ik weet niet welke ziekten buiten de deur kon houden. Naar al die AI-filmpjes waarvan het eveneens wemelt kijk ik trouwens ook niet meer.

Lees meer

26 01, 2026

Rond de Reeweg

Door Kees Klok|2026-01-26T13:25:32+00:0026 januari, 2026|Tags: festivals, herinneringen, Lé|0 Reacties

Met Lé gisteren naar Muziek rond de Reeweg geweest. Drie optredens bij mensen thuis. Vroeger zeiden ze ’tussen de schuifdeuren’, maar in de meeste huizen zijn de schuifdeuren weggehaald. Ook het onze is door vorige bewoners op die wijze onherstelbaar verminkt. Het waren vrolijk stemmende optredens, in de Madoerastraat, op de Reehof en in de Bankastraat.

De Madoerastraat was een appartement in de voormalige Ambachtsschool. Die is, anders dan de HTS, ontsnapt aan de sloopwoede van de gemeente. Iets verderop vonden we de Reehof. Ik woon nu zesenveertig jaar in het Reeland, maar van die hof had ik nog nooit gehoord. Een stuk grond tussen de Reeweg en de spoorlijn naar Gorinchem. Vroeger stonden er kassen, nu dus die hof. De ingang ligt tegenover de Ceramstraat, waar ik weleens wijn koop. Misschien moet ik opmerkzamer zijn als ik door mijn eigen buurt fiets.

Ik eindigde in de Bankastraat, vlakbij het Halmaheiraplein. Lé ging nog naar een vierde optreden, maar ik vond dat te laat worden en ben door de Bankastraat naar Visser gefietst. Daar noteerde ik, bij gebrek aan mijn notitieboekje, in mijn telefoon een eerste aanzet voor het gedicht Vraag me niet. Dat gaat over wat ik in de Bankastraat allemaal heb gezien of meegemaakt en inmiddels is verdwenen. Het Gemeenteziekenhuis met daar tegenover de Ziekenverpleging, waar ik ter wereld ben gekomen. Het huis van Kees en Stientje Buddingh’ waar ik regelmatig te gast was. De woning van meester De Kramer, een van mijn onderwijzers op de J.W. Boermanschool, mijn school vanaf de derde klas. Op die plek staan nu appartementen. Wie in Dordt weet trouwens nog wie W.J. Boerman was?

Ik memoreerde het al: aan het eind van de Bankastraat, hoek Oranjelaan, is de HTS ook verdwenen. Er staan nu woningen en gelukkig niet eens in de vigerende blokkendoosarchitectuur die de saaiheid van de Stadswerven, de nieuwe wijk op de Staart, benadrukt. Bij het oversteken van de Oranjelaan miste ik het spoor met die langzaam voortsukkelende goederentrein en de man met de rode vlag, die altijd vooruit liep.

Het gedicht heb ik naar mezelf gemaild en vanmorgen afgemaakt. Het ligt nu op de plank om te rijpen, want je weet het nooit met gedichten. De ene dag ben je laaiend enthousiast, de volgende wacht nog weleens de prullenbak. Nog een paar dagen afwachten maar.

Lees meer

23 01, 2026

Volle bak

Door Kees Klok|2026-01-23T11:48:39+00:0023 januari, 2026|Tags: fotografie, geschiedenis, kroegcollege, Visser's Poffertjes|0 Reacties

Gisteravond was ik bij het boeiende kroegcollege in Visser door fotografe Marian Vermeeren. Over de geschiedenis van de fotografie. We hadden weer een volle bak, teken dat de lezingen in goede aarde vallen. Marian illustreerde haar betoog met een serie unieke en iconische foto’s. Onder meer de oudste Dordtse daguerreotypie uit het archief van de familie Vriesendorp. Het was bijzonder interessant om de ontwikkeling van de eerste foto’s met negatieven tot de digitale fotografie te volgen. Aan het einde maakten we allemaal een ‘selfie’. Zou je die allemaal bij elkaar voegen dan krijg je een bijzondere foto, maar daar is het tijdens de geanimeerde nazit niet van gekomen.

Na een paar weken tobben (hollen of stilstaan) met mijn horloge tot de conclusie gekomen dat ik beter een nieuw kon kopen, wat ik vanmorgen na de fysio-fitness heb gedaan. Een fors exemplaar met een blauwe wijzerplaat, wat weer eens wat anders is dan het gewoonlijke zwart, zilver of grijs. Besloten om een duurder exemplaar te nemen, want goedkoop is nog altijd duurkoop. Ik kreeg zomaar 85 euro korting. Het is wel een Amerikaans merk, maar omdat meer dan de helft van de Amerikanen niet (meer) achter Trump staat, vind ik dat wel okee.

Bij de fysio nog wat voorzichtig aan gedaan. Het gaat een stuk beter met mijn schouder, maar helemaal weg is de pijn nog niet. Ik merk wel dat mijn conditie verbetert. Ik fiets op mijn ouderwets rijwiel weer met een redelijke snelheid over de bruggen, zonder direct buiten adem te raken. Op de terugweg even snel boodschappen gedaan en wat zoetigheid gekocht om de weggesporte calorieën aan te zuiveren.

Op mijn Youtube-kanaal en op Via078 een pleidooi gehouden om het museum Het Hof van Nederland om te vormen tot een Dordts Historisch Museum. Het zal wel niets uithalen, maar ik kreeg heel wat bijval op Facebook en Linkedin. Andere ‘sociale’ media gebruik ik niet. Ik zit wel op Instagram, maar dat vind ik een naar, gebruiksonvriendelijk medium. Ik doe er daarom zelden iets mee. De rest van de ‘sociale’ media kan me gestolen worden, anders kom ik niet meer aan lezen toe.

Lees meer

17 01, 2026

Lichtpuntje

Door Kees Klok|2026-01-17T12:22:14+00:0017 januari, 2026|Tags: Dordrechts Museum, Gemeente Dordrecht, kroegcollege, Visser's Poffertjes|0 Reacties

Ik had beter niet tegen de dokter kunnen zeggen dat het eigenlijk heel aardig met me gaat, toen ik bij hem was voor een zalfje, want nog geen drie dagen later kreeg ik ineens pijn in mijn schouder en nu heb ik moeite mijn rechterarm op te heffen. Dat is lastig, want ik ben uitgesproken rechtshandig. Ik was net blij dat ik dankzij de fysiotherapie nog maar vrij spaarzaam pijnstillers nodig heb voor mijn rug en nu zit ik er weer aan vanwege die schouder. Ik heb wat oefeningen mee gekregen van de fysiotherapeut om er beweging in te houden en derhalve goede hoop binnenkort weer van de pijn af te zijn. Tot zover het medisch bulletin.

Woensdag was ik bij de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Dordrecht. Niet op het stadhuis, maar in Art & Dining het restaurant van het Dordrechts Museum. Mooie omgeving met zicht op de prachtige museumtuin met zijn indrukwekkende platanen, paardenkastanjes en beuken. Het was druk, ik heb veel handen geschud, waaronder die van de nieuwe wethouder van cultuur en uiteraard die van onze burgemeester en zijn partner. Ik denk dat we het getroffen hebben met burgemeester Mol, een aardige, toegankelijke man, die ook uitstraalt dat hij zich de kaas niet van het brood laat eten. Dat hebben wij Dordtenaren nodig.

Donderdagavond had ik alweer een nieuwjaarsborrel, bij de vereniging Oud-Dordrecht. Daar presenteerde Kees Thies de jaarlijkse historische quiz, waaraan wij deelnamen met een gemengd team bestaande uit de aanwezige stadsgidsen, de voorzitter van Oud-Dordrecht en iemand die net lid is geworden. We werden derde. Niet slecht als je bedenkt dat er tien teams deelnamen.

Voor het komende jaar is het even klaar met de nieuwjaarsborrels, waarmee we de eerste helft van de doorgaans saaie wintermaand januari toch weer vrolijk zijn doorgekomen en er is nog een lichtpuntje: aanstaande donderdag, de 22e, vindt in Visser (voor wie hier nieuw is: Groenmarkt 9 in Dordrecht) het uitgestelde kroegcollege van Marian Vermeeren plaats over de geschiedenis van de fotografie. Het begint om acht uur en het is nog gratis ook.

Lees meer

14 01, 2026

Gal

Door Kees Klok|2026-01-14T13:16:26+00:0014 januari, 2026|Tags: Amsterdam, boeken, literatuur|0 Reacties

Foto: Bart Damen

Ik breng een groot deel van de dag door met Mensje van Keulen. Dat wil zeggen: met haar nieuwe dagboekdeel Omgeslagen dagen, dat gaat over de jaren 1983-87. Ik vind het fascinerend. Waarom? Misschien omdat ik een deel van de wereld waarin ze zich beweegt ken uit de dagboeken van Hans Warren? Misschien omdat er bekenden in voorkomen en schrijvers die we in de jaren zeventig in Dordrecht ontmoetten op de literaire avonden van Bobby Kinghe? Misschien omdat Amsterdam toen nog een stad was waar we graag kwamen, voor de boel werd vergeven door blowende, zuipende en op straat pissende toeristen, Engelse zatlappen op kop? Misschien omdat ik vanaf het verschijnen van Bleekers zomer een liefhebber van haar werk ben?

Of misschien omdat ze een generatiegenote is? Ze is een maand eerder dan Stella geboren. Stella leerde ik in 1987 kennen. Het dagboek roept een zekere weemoed naar de jaren tachtig in me op, hoewel die, als ik mijn eigen literair dagboek teruglees, niet in alle opzichten geweldig waren. In het onderwijs was het vooral ellende, veroorzaakt door onnodige fusies en rampzalige bezuinigingen.

Voor ik straks naar een afspraak ga met een oud-leerling, die inmiddels zelf leraar is, lees ik nog even verder. Mensje schrijft verslavend. Jammer alleen dat ze het over Cees Buddingh’ heeft in plaats van Kees, maar ja, wisten ze in die tijd in Amsterdam veel? Daar mochten ze Buddingh’ niet lezen van W.F. Hermans, vleesgeworden mandarijn op zwavelzuur, die toen vanuit Parijs de Republiek der Letteren met zijn gal bedroop.

Lees meer

11 01, 2026

Storm

Door Kees Klok|2026-01-13T10:38:49+00:0011 januari, 2026|Tags: geschiedenis, Het boekenpraatje, literatuur|0 Reacties

Mr. Pickwick door Joseph Clayton Clarke (1857-1937)

De winter is aan zijn eindronde bezig. Hoop ik. Al die sneeuwplaatjes zijn prachtig, maar vooral als ze uit de zeventiende eeuw komen. Ik herinner me een winterdag op de lagere school. Het begon te sneeuwen. Er ging een zucht van opwinding door de klas. Laat het snel speelkwartier worden! Het moet voor de kinderen van nu een mooie ervaring zijn geweest. De sneeuwpoppen, het sneeuwballen gooien, een helling af stuiven op een slee. Ik gun het hen van harte, maar ik ben blij dat het weer bijna over is.

Veel gelezen de laatste dagen. Het lied van ooievaar en dromedaris van Anjet Daanje uit. Het is een indrukwekkend knap boek, dat je bij de keel grijpt. Je wordt er niet vrolijk van, al die dood. Vooral het allerlaatste deel greep me aan. Stella is onder heel andere omstandigheden overleden en ik ben er nog, maar het verhaal kwam toch wel erg dichtbij. Ik heb er zelfs over gedroomd.

Ik ben al aan de volgende pil begonnen: De storm die wij vooruitgang noemen van Arianne Baggerman, bijna een overbuurvrouw, maar er zit een spoorlijn tussen. Het zal even duren, want het is echt een pil, maar ik ga het, als alles loopt zoals bedoeld, in het voorjaar in Het Boekenpraatje bespreken. Het werd genomineerd voor de Libris Geschiedenisprijs en dat was terecht, denk ik.

Een deel van mijn boekenpraatjes werd een paar jaar geleden uitgezonden door ONS. Laatst zag ik bij hen Keeping up appearances. Een heerlijke komedie, al hinderen die lachmachines uit de jaren zeventig soms wel een beetje. Ik ben een liefhebber van Engelse humor. Bij de Haarlem Branch van The Dickens Fellowship is het boek The Pickwick Papers het jaarlijkse book of study. Ik verheug me op het herlezen daarvan, maar eerst moeten we de storm van Arianne trotseren.

Lees meer

9 01, 2026

Huiveringwekkend

Door Kees Klok|2026-01-09T12:06:11+00:009 januari, 2026|Tags: geschiedenis, Verenigde Staten|0 Reacties

Een agent van ICE, de Amerikaanse Immigration and Customs Enforcement, heeft in Minneapolis een jonge vrouw, dichteres en moeder, in koelen bloede in haar auto doodgeschoten omdat zij weigerde uit te stappen. Het Witte Huis verspreidde daarna leugens over de schietpartij, de vrouw zou op de agent zijn ingereden, die door de filmbeelden, die inmiddels viraal zijn gegaan, overtuigend worden gelogenstraft. Op zich al een zeer bedenkelijke zaak. Voeg die bij de Amerikaanse aanval op Venezuela, de dreigementen richting Groenland, het zich terugtrekken door de VS uit meer dan zestig internationale organisaties en de wartaal die de Amerikaanse president vrijwel dagelijks uitbraakt en je kunt spreken van huiveringwekkende ontwikkelingen in Washington.

Verschillende gedachten gingen door mijn hoofd toen ik gisteren naar het nieuws keek. In de eerste plaats moest ik denken aan het boek Animal Farm van George Orwell, met Napoleon the Pig geflankeerd door zijn bloedhonden. Ten tweede dacht ik aan de Weimar Republiek en het afglijden daarvan naar de dictatuur van de nazi’s. Nee, je kunt geen zuivere parallel trekken, maar het mechanisme lijkt verdacht veel hetzelfde met vooral het misbruik van de sociale media door het Witte Huis en de aanhang van Trump. Ooit speelde de uitvinding van de boekdrukkunst een belangrijke rol in de verbreiding van het protestantisme met de godsdienstoorlogen van de zestiende eeuw tot gevolg. De opkomst van film en radio waren cruciaal voor het succes van de nazi-propaganda in de jaren dertig en nu hebben we de sociale media. Ik houd mijn hart vast, vooral als ik bijvoorbeeld alle (vaak door AI gegenereerde) shit voorbij zie komen in de zogenaamde reels op Facebook, om over het giftige riool X maar te zwijgen.

Ten derde dacht ik bij de beelden uit Minneapolis aan de tijd die ik daar zelf doorbracht aan de University of Minnesota, waar ik Stella leerde kennen, maar dit terzijde. Dat was een geweldige tijd waarin ik veel kennis over de Amerikaanse geschiedenis en samenleving heb opgedaan, maar dat was wel een totaal andere maatschappij dan die van de hedendaagse VS. Die is in snel tempo aan het afglijden naar een ‘bondgenoot’ die vooral afkeer oproept en angst voor de toekomst inboezemt.

Lees meer

4 01, 2026

Het Oog

Door Kees Klok|2026-01-04T21:58:57+00:004 januari, 2026|Tags: herinneringen, Met het oog op morgen, radio|0 Reacties

Ik luister naar de jubileumuitzending van Met het oog op morgen. Het programma bestaat vijftig jaar. Ik denk aan de keren dat ik er te gast was om het een en ander te vertellen over de toestand in Griekenland of op Cyprus. Ik heb er een aardig klokje aan overgehouden, dat op de schoorsteenmantel in mijn werkkamer staat, en een CD met muziek uit de uitzendingen.

Bijdragen aan het programma was altijd een genoegen. Je werd gastvrij ontvangen en soms ontmoette je interessante medegasten. Ik herinner me bijvoorbeeld Hedy d’ Ancona en wijlen Aad Veldhoen. Ik ontmoette er een paar keer een professor in de economie van Nyenrode, waarvan ik de naam ben vergeten. Dat ligt niet aan die econoom, ik ben gewoon slecht in namen. Ik zei weleens tegen mijn leerlingen: ‘Hadden jullie maar een nummer, dan wist ik wie wie was’.

Een van de presentatoren die grote indruk op me maakte was John Jansen van Galen. Een expert op het gebied van de geschiedenis van Suriname, al kwam ik om iets uit te leggen over Griekenland. Journalisten hebben de neiging om te vragen naar de toekomst, maar historici dienen daarover uiterst terughoudend te zijn. Het heden duiden is al ingewikkeld genoeg. Zo’n vraag over de toekomst werd me in Het Oog nooit gesteld.

John Jansen van Galen sloot zijn presentatie altijd af met een gedicht. Op een avond las hij tot mijn verbazing een gedicht uit mijn bundel In dit laagland. Afsluiten met een gedicht wordt niet meer gedaan. Desalniettemin luister ik nog altijd met genoegen naar Het Oog. Ik hoop dat het programma mij ruimschoots gaat overleven.

Lees meer

3 01, 2026

De winter van ’63

Door Kees Klok|2026-01-03T14:39:08+00:003 januari, 2026|Tags: herinneringen, Karel v.d. Reve|0 Reacties

Er ligt een dun laagje sneeuw, dus worden de sociale media gevuld met winterse foto’s. Zo bijzonder is sneeuw in Nederland tegenwoordig. Ik herinner me de winter van 1963, die zo streng was dat de rivieren rond het Eiland van Dordrecht waren bevroren, zodat we over het ijs naar mijn oom en tante in Zwijndrecht konden lopen. Sneeuw viel er toen iedere winter. In de pauze op school gooiden we sneeuwballen met kiezelsteentjes erin. Eentje ging door de ruit van het schoolhoofd. Dat was sensatie. Iedereen wist wie had gegooid, maar niemand die zijn mond open deed.

Aan het begin van het schooljaar 1963-64 ging ik naar mulo-Groenedijk. Ik was in de zesde klas van lieverlee afgezakt uit de meest rechtse rij, waar degenen zaten die toelatingsexamen voor de HBS mochten doen, naar bijna de meest linkse. Die moesten naar de huishoudschool of de LTS. Ik mocht nog net naar de MULO, waar ik evenmin zin had om iets uit te voeren. Pas nadat ik in de tweede was blijven zitten en mijn vader dreigde dat ik bij herhaling van zetten koekjes kon gaan omdraaien aan de lopende band in de Victoriafabriek, ging ik iets doen. Tenslotte slaagde ik met een rij achten en negens, een zesje voor tekenen en een vier voor wiskunde, maar dat lag aan de leraar. Later hoorde ik van een vriendje, die er een tijdje had gewerkt, dat er heel leuke meisjes waren bij de Victoria, maar toen was het te laat.

Er zijn mensen die beweren dat ‘later’ en ‘laat’ in dezelfde zin een stijlfout is. Van Karel van het Reve leerde ik dat je je daar niets van aan moet trekken. Karel van het Reve, welke middelbare scholier weet nog wie dat is?

Lees meer

31 12, 2025

Oorlog

Door Kees Klok|2025-12-31T13:00:05+00:0031 december, 2025|Tags: column, feestdagen|0 Reacties

Tot in mijn twintiger jaren was ik een liefhebber van vuurwerk. Tot ik op een oudejaarsavond een brandend stuk vuurpijl in mijn nek kreeg. Een ongelukje waaraan niemand wat kon doen. De schade viel achteraf mee, maar voor mij hoefde het niet meer. Ik kan die knallende types best begrijpen, maar ik begrijp de tegenstanders van vuurwerk met de jaren meer en meer.

Wij Nederlanders hebben een bijzondere eigenschap: we slaan gemakkelijk door in van alles en nog wat. Of we bedrijven massaal de vrije liefde, zoals eind jaren zestig, begin jaren zeventig, of flirten is bijna een doodzonde in het huidige, superpreutse tijdsgewricht. Ja, nu sla ik zelf een beetje door, ik ben tenslotte ook Nederlander, maar van het redelijk onschuldige vuurwerk uit mijn jonge jaren zijn we beland in een oorlogstoestand waarin knallers met de kracht van een handgranaat worden afgestoken.

Als er ergens in een zaal waar dominostenen op hun kant worden gezet om in het Guiness Book of Records te komen een mus rondvliegt die wordt afgeschoten omdat het beestje de recordpoging bedreigt, is het land te klein. Als een gevaarlijke wolf wordt afgeschoten komen er protestdemonstraties en strooien toetsenbordidioten met doodsbedreigingen, maar met oud en nieuw interesseert dierenleed de knallende Nederlander geen reet. Aan het milieu heeft hij ook schijt, evenals aan de doden en gewonden, en voor de miljoenenschade moet een ander maar opdraaien. Ik hoor het Asterix al zeggen: ‘Rare jongens, die Nederlanders’. Volgend jaar moet het uit zijn met de oorlog van 31 december. Ik hoop dat het lukt.

Lees meer

Blog van Kees