historicus en letterkundige

Blog van Kees

30 12, 2025

Flop

Door |2025-12-30T13:52:10+00:0030 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Brigitte Bardot is overleden. Ze bereikte de respectabele leeftijd van eenennegentig jaar. Toen ik zestien was, in dat jaar precies de helft van haar leeftijd, vond ik het een prachtige vrouw. In de klas zat een meisje dat veel van haar weghad. Onze eigen BB, maar ik, onzekere puber, was nog iets te verlegen voor de liefde. Ik durfde haar nauwelijks te groeten. Onze BB is jong gestorven. De Franse ontwikkelde zich later niet alleen tot dierenactiviste, maar ook tot een akelige, extreem-rechtse vrouw.

In 1967 meerde een schip af aan het Groothoofd in Dordrecht voor opnamen van de film Professor Columbus. Ze hadden figuranten nodig. Een deel van de klas wilde dat wel. Tot onze verbazing kregen we daarvoor zomaar vrij van school. Of onze BB onder de figuranten was herinner ik mij niet.

Een van de actrices was Phil Bloom, die rondliep als naakte hippie. Een jaar later zou zij als eerste vrouw bloot verschijnen in het VPRO-programma Hoepla. Heel Nederland stond op zijn kop, zoals het in het preutse, hedendaagse tijdsgewricht wellicht weer zou gebeuren.

Twee dagen sjouwden we rond op dat schip, daarna keerde de rust terug aan het Groothoofd. Vol verwachting trokken we maanden later naar de bioscoop. We waren een seconde of twee in beeld. Geen wonder dat Professor Columbus volledig flopte.

26 12, 2025

Drollig

Door |2025-12-26T12:42:20+00:0026 december, 2025|0 Reacties

Eergisteren weer eens een ‘praatje’ op mijn Youtube-kanaal gezet. Altijd leuk om te doen, als ik tenminste voldoende tijd heb om te monteren en foto’s erbij te zoeken. Het inspreken doe ik spontaan uit het hoofd, maar wel nadat ik van tevoren heb bedacht waarover ik het ongeveer ga hebben. Meestal dwaal ik af van de grote lijn en bewandel ik allerlei zijstraten en -stegen. Ook nu weer. Ineens kwam de politiek om de hoek kijken, terwijl ik het liever over literatuur heb. Wat ik in ieder geval heb vermeden is het terugblikken op het afgelopen jaar. Dat doe ik als historicus wel over een jaar of vijfentwintig, wanneer de waan van de dag eraf is. Als ik tenminste tijd van leven heb.

Over vijfentwintig jaar word ik bijna honderd, nu ja, als ik dat haal, want ik houd stiekem nogal van het goede leven en hoewel ik merk dat ik wat onzekerder word op de fiets ga ik toch echt niet met een helm rijden. Een heer bedekt zich met een hoed of een pet, zeker nu de temperaturen rond het vriespunt zijn. Mijn hoeden heb ik allemaal gekocht bij mevrouw Bonelli in de Agia Sofiastraat in Thessaloniki, op een na. Die komt van meneer Tegelaar uit de Lombardstraat. Dat was een man die in mijn herinnering altijd somber keek, alsof hij in zijn eentje voor de hele erfzonde moest opdraaien, maar uitstekende spullen verkocht hij wel.

Gisteren door de kou naar Ruud gefietst om pom te eten. Hij is een uitstekende kok met veel verstand van wijnen. Het werd een Bourgondische avond in het goede gezelschap van vrienden. Ruud woont op de Varkenmarkt. Daar stond voor de ramp uit de jaren zestig, die stadssanering heet, de synagoge. Op de Varkenmarkt! Nu staat er een drollig mannetje dat graaf Dirk IV moet voorstellen. De vorige keer dat ik bij Ruud was deed ik een vergeefse poging hem van zijn sokkel te fietsen. Nu kwam ik zonder brokken thuis. Winterkou werkt nogal ontnuchterend.

22 12, 2025

Afsluiten

Door |2025-12-22T22:45:46+00:0022 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Foto: Marieke van Leeuwen

Net terug van de bijeenkomst van de Dordtse Dichterskring, bij Kees-Jan Visser, een buurtgenoot. Daarvoor een dagje rustig aan gedaan. Zaterdag viel ik in voor een collega bij een Viking-tour en morgen doe ik dat weer. Tussendoor, gisteren dus, een stadswandeling gedaan met drie aardige, Nederlandse echtparen. Leuk dat het schilderij van Turner, van de pakketboot uit Rotterdam voor Dordrecht, in het Dordtse ‘panorama’ op het Scheffersplein figureert. Net nu het origineel in februari in het Dordrechts Museum te zien zal zijn, dankzij de samenwerking van het museum met Yale University.

Na de wandeling uitgerust bij Visser, waar het gezellig druk was. Daarna moest ik mij op de fiets door een mensenmassa op de Visbrug worstelen. Dat Dwaalspoor is best aardig, maar verkeerstechnisch is er niet goed over nagedacht. Ik stap gewoon van de fiets en ga een stukje lopen, maar er komen ook auto’s en (tot zes uur) bussen over de Visbrug. Waarom tijdens Dwaalspoor de Visstraat, Groenmarkt en Grote Kerksbuurt niet even tijdelijk voor alle verkeer afsluiten? Veel mensen denken ten onrechte dat het wandelstraten zijn met alle gevaarlijke toestanden van dien.

Ik ben sowieso niet onder de indruk van het Dordtse verkeersbeleid. Het weghalen van de stoplichten op de kruising Singel-Vrieseweg levert al jaren levensgevaarlijke situaties op. Ook op de kruising Dubbeldamseweg Noord en de Singel zouden stoplichten moeten staan. De slinger die je moet maken vanuit de Krispijntunnel de Spuiweg op is ernstig mallotig en gevaarlijk en zo kan ik nog wel wat zaken noemen. Al die idiote ‘punaises’ bijvoorbeeld, waarvan menig automobilist denkt dat het een rotonde is. Het zou me niets verbazen als het allemaal is bedacht door ambtenaren die van Dordt alleen de route van het station naar het stadskantoor kennen.

14 12, 2025

Buitenkans

Door |2025-12-14T13:25:33+00:0014 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Even een dagje rust voor we weer een drukke week ingaan. Gisteren was ik bij goede vrienden op een verjaardag. Het kroonjaar werd gevierd met een voortreffelijk Indisch buffet. Je kunt op alle mogelijke manieren denken over het koloniale verleden, maar op culinair gebied hebben we er mooie dingen aan overgehouden.

’s Morgens had ik een cruisetour met gasten uit de Engelstalige wereld. De meesten bleven nog een poosje in de stad, voordat ze weer naar het schip gingen. Met een klein groepje liep ik terug. We hadden een boeiend gesprek over architectuur, naar aanleiding van wat ik vertelde over de stadssanering in Dordrecht van de jaren zestig, die gepaard ging met een groot gebrek aan respect voor de geschiedenis van de stad. Gelukkig kwam daar een kentering in halverwege de jaren zeventig. We mogen vooral de PvdA daar nog steeds dankbaar voor zijn.

Ik moest mijn gasten naar de Lange Wantijkade brengen, een onaangename plek om toeristen te ontvangen, ik blijf het zeggen, maar je hebt er dichtbij wel de molen en het Energiehuis, beide goed voor een interessant verhaal. De molen was open en er werd ook gemalen. Een buitenkans voor enkele gasten die niet te moe waren van de wandeling. Mooi om de saaiheid van het Lijnbaangebied en de hondenstront langs de kade snel te vergeten.

9 12, 2025

Italiaanse brandy

Door |2025-12-09T11:17:17+00:009 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Gisteren raakten we in Centre Ville in gesprek met een groepje Amerikaanse toeristen. Ze hadden net een wandeling met een collega gids achter de rug en waren enthousiast over Dordrecht. Leuk hen nog even te kunnen vertellen dat mijn grootvader in het pand van Centre Ville is geboren. Dat was in 1891. Ik heb zijn geboorteacte gevonden in het archief. Het klopt precies. Het is een verhaal dat ik wel meer vertel als ik mensen in Centre Ville spreek.

We namen met een ‘merry Christmas’ en een ‘happy new year’ afscheid. Of het werkelijk een happy 2026 wordt met Trump in het Witte Huis vraag ik me af, maar daar hebben we het maar niet over gehad.

Ik was vast van plan om thuis te koken, alles daarvoor lag al klaar op het aanrecht, maar toch kwam ik met een vriendin terecht bij Costa d’ Oro. Het was weer goed toeven in de oudste pizzeria van de oudste stad van Holland. De herinneringen daar stapelen zich op. Het was het eerste restaurant waar ik met Stella at, toen ze voor het eerst naar Nederland kwam en het laatste waar we aten voor ze overleed. Ik kwam er voor het eerst met vrienden na een weekend in Parijs, in het vroege voorjaar van 1973, en ik kom er nog altijd. Helaas is een aantal van die vrienden inmiddels ook overleden. Dat stemt soms wat weemoedig en dan neem ik maar snel een Vecchia Romagna, een niet te versmaden Italiaanse brandy. Dat helpt altijd.

8 12, 2025

Buskruit

Door |2025-12-08T11:14:47+00:008 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Gisteren een rondleiding gehad in een deel van wat ooit ’s lands wapenarsenaal was, aan de Houttuinen in Dordrecht. In 1790 gebouwd, meen ik te hebben onthouden, op de plaats waar ook eerder al magazijnen van het leger stonden. Buskruit naast de Grote Kerk. Ik moest even denken aan de ontploffing van het kruitschip in Leiden, in 1807, maar gelukkig staat de Grote Kerk er nog. Nu en dan valt een steen uit de toren, maar daarover schreef de krant geruststellend dat de constructie veilig was. In Rome is onlangs een middeleeuwse toren ingestort. Daarvoor hoeven we, als we de BOGA’s (de Boven Ons Gestelde Autoriteiten) mogen geloven, niet te vrezen.

Het was een buitenkans zo’n stuk erfgoed tijdens de restauratie van binnen te bekijken. Dank aan de huidige eigenaar en mijn collega stadsgids Pieter van Loon. Ik vond alleen de nogal uitgesleten trap naar de tweede etage een tikje eng. Dat komt door mijn rug en mijn leeftijd. Eenmaal boven zag ik een meisje met lichte tred dezelfde trap op huppelen en door een deur verdwijnen naar de belendende horecazaak. Die heette vroeger De Kazerne, een verkeerde naam, want het arsenaal was nooit een kazerne.

De Kazerne had een nachtvergunning. Nachthoreca trekt types aan die je liever niet wilt in je stad. Ik moest denken aan het voormalige café Noordzicht, dat wij ‘Nooitdicht’ noemden. Het is verdwenen, evenals vermaarde etablissementen als Sprankje Groen en Wolkje Blauw. Mijn overgrootvader had tot 1946 een kroeg op de hoek van de Nieuwbrug en de Wijnstraat. Die sloot hij als het avond werd. Hij was nogal matineus ingesteld. Later zat daar nog een tijdje de Lord Lister. Ook verdwenen in wat schrijver L.H. Wiener zo mooi ‘de mist der mensen’ noemt.

7 12, 2025

Merkwaardig verhaal

Door |2025-12-07T12:40:20+00:007 december, 2025|Tags: |0 Reacties

Het was een bijzondere week. Veel cruisetours. Erg leuk om te doen, maar ik ben nu wel even toe aan de komende twee dagen rust. Het prettigst voor de gasten is als hun schip aan de Merwekade ligt of aan de Buitenwalevest. De Lange Wantijkade is stukken minder. Dan komen ze terecht in een dodelijk saaie buurt met de nodige hondenstront en zicht op een lelijk flatgebouw met volop rommel op de (met glas afgedekte) balkons. Vandaar moet je een eind door de saaiheid lopen om in het stadscentrum te komen. Wie ooit bedacht heeft dat dit een goede plek is om gasten te verwelkomen heeft volgens mij nog nooit vanaf daar gegidst. Ik vermoed een ambtenaar die de kade helemaal niet kent. Geen reclame voor de stad.

Donderdag gaf René Hissink een bijzonder kroegcollege in Visser. Een stoomcursus in cultuurverschillen. Het was buitengewoon interessant en leerzaam. Hij komt hopelijk in een volgend seizoen nog eens terug. In januari komt de geschiedenis van de fotografie aan bod, door Marian Vermeeren. Dat belooft ook weer een boeiende avond te worden.

Vrijdag was de naamdag van mijn zwager Savvas. Gebeld om hem ‘chronia polla’ te wensen. Hij vertelde dat onze Griekse boekhoudster een ander kantoor heeft betrokken, maar dat het telefoonnummer ongewijzigd is. Ze neemt door drukte niet vaak de telefoon op. Dat zou moeten verklaren waarom ik haar al een paar weken niet kan bereiken. Een merkwaardig verhaal, maar ik zal het begin januari wel weer eens proberen. Laat eerst de drukke decembermaand maar voorbij gaan.

2 12, 2025

Magisch eiland

Door |2025-12-02T15:10:13+00:002 december, 2025|Tags: , |0 Reacties

Kafeneion ‘Ta Therma’, Samothraki

Hoewel ik nog niet helemaal klaar ben met het herzien van het manuscript van literair dagboek IX ben ik al wel begonnen om te zoeken naar een geschikte foto voor het voorplat. Zodoende kwam ik op het magische eiland Samothraki terecht, waar ik acht jaar geleden voor het laatst was. Alleen en in het voorseizoen. Er was nog weinig open in Loutros, waar ik een huisje had gehuurd, maar de rust beviel me wel en mijn favoriete kafeneion, Ta Therma, was gelukkig open. De reis is een beetje ingewikkeld. Je moet met de trein of bus van Thessaloniki naar Alexandroupolis en vandaar over met de boot. Die vaart niet iedere dag, althans toen niet. Daarom moest ik overnachten in Alexandroupolis, maar die stad beviel zo goed dat ik op de terugweg ook nog een nachtje ben blijven hangen.

Samothraki, ik ben er een aantal malen met Stella geweest en na haar overlijden een keer met vrienden Kostas en Vassiliki. Ik moest bij het zien van de foto’s even de neiging onderdrukken om direct in het voorjaar een hotel of huisje te boeken, maar wie weet. De laatste keer reisde ik met een bus van de KTEL. Prima vervoer, maar ik hou toch meer van de trein, ondanks dat die in Griekenland niet de veiligste van Europa is.

Vanmorgen weer naar de fysio geweest. Hard nodig met dit weer, dat mijn rug allesbehalve goed doet. Ik kan er weer een weekje tegen. Daarna boodschappen gedaan. Het moet maar eens uit zijn met al dat zondige buitenshuis eten, al verheug ik me nu al op de stamppot, morgen, bij Visser. Voorlopig staat er een pan babi ketjap te pruttelen, bereid volgens Surinaams recept.

1 12, 2025

Misschien houden ze het droog

Door |2025-12-01T21:21:03+00:001 december, 2025|Tags: , , |0 Reacties

Vanmorgen een ellendige, snijdende wind, waardoor het veel kouder aanvoelde dan het eigenlijk was. Slecht voor de rug en de gewrichten. Morgen snel naar de fysiotherapie. De voorspelde regen bleef uit tot het ogenblik dat ik begon te denken aan de kroeg. Die heb ik maar eens een keer overgeslagen. Nat regenen op de terugweg is minder vervelend, dan trek je thuis gewoon iets droogs aan.

Waar het ook flink kan regenen is Suriname. Dat heb ik indertijd ervaren. De koning en koningin zijn er nu op staatsbezoek. Ik was er in een ander seizoen, dus misschien houden ze het droog. Ik herinner me ons bezoek aan de granman van de Saramaccaners, die een groot portret van Juliana en Bernhard aan de muur had. Suriname was al zeven jaar geen kolonie meer, maar het koningshuis was nog populair. Ik ken ook Nederlanders die een foto van Claus en Beatrix aan de wand hebben. Het leek me beter om in Paramaribo maar niet al te luid te verkondigen wat ik van de monarchie vind.

Na het avondeten de documentaire bekeken die ze op Cyprus hebben gemaakt over Stephanos Stephanides. Hij staat op Youtube. Een groot dichter van wie ik werk in het Nederlands heb vertaald. Stella nam hem op in onze bloemlezing over Cypriotische literatuur Wij wonen in een taal (Kruispunt, Brugge 2004). We hebben hem verschillende keren in Nicosia ontmoet. Door de documentaire voel ik het verlangen opkomen weer eens naar Cyprus te gaan.

30 11, 2025

Buiten de deur

Door |2025-11-30T12:43:32+00:0030 november, 2025|Tags: , |0 Reacties

Geluisterd naar Onvoltooid Verleden Tijd van de VPRO. Een geweldig programma. Hopelijk wordt het bij de schandalige bezuinigingen op de publieke omroep gespaard. Ondertussen verder gewerkt aan het literair dagboek. In december zal het daar minder van komen, want het wordt in allerlei opzichten een drukke maand.

In het dagboek staat ons huis te koop. We wilden voorlopig gaan huren, tot zich een koophuis zou aandienen in een buurt waarvoor de gemeente geen megalomane plannen had. Die plannen zijn al lang van de baan, gelukkig. In het volgende dagboekdeel, dat ik over een jaar of twee verwacht, gaat de verkoop niet door. We konden een maisonnette huren in het Achterom, maar we vonden die straat zo stuitend lelijk en de maisonnette zo uitgewoond, dat we het huis onmiddellijk uit de verkoop hebben gehaald. Dat kostte een paar honderd gulden, maar ik ben nog altijd blij met die beslissing. Over drie maanden woon ik hier zesenveertig jaar. In die tijd heb ik de buurt alleen maar prettiger zien worden.

Voor ik de deur uit ga, ga ik koken. Ik ken mezelf. Als het gezellig is in de stamkroeg heb ik daarna meestal geen zin meer om in de keuken te staan en eet ik buiten de deur, maar de drankvoorraad moet node worden aangevuld en de feestdagen komen eraan. Het wordt Indisch vandaag. Toen Stella nog leefde, kookte zij doordeweeks meestal Grieks. Ik kookte in de weekeinden. Indisch, Surinaams of India’s, tenzij we besloten uit eten te gaan. Dan werd het vrijwel altijd Italiaans, bij Costa d’ Oro.

Ga naar de bovenkant