historicus en letterkundige

Blog van Kees

10 03, 2026

Roest

Door |2026-03-10T14:59:06+00:0010 maart, 2026|Tags: , , |0 Reacties

J.W.M. Turner, Harlech Castle gezien vanaf de Twgwyn Ferry

Een mooie bespreking van de tentoonstelling Water en Licht (Dordrechts Museum) vanmorgen in Trouw, door Joke de Wolf. Jammer dat ze alleen waarderend over Turner schrijft, maar niets over Nicky Assmann. Ik kan me niet voorstellen dat dat deel van de tentoonstelling, dat prachtig aansluit bij het latere werk van Turner, haar is ontgaan. Beetje merkwaardig ook dat ze het imposante, laat-dertiende eeuwse Harlech Castle, dat in een van Turners schilderijen figureert, een fort noemt, maar verder is ze zeer positief over de expositie en dat is terecht. Ik heb hem nu drie keer gezien en ga beslist nog eens. Ik kan er geen genoeg van krijgen en ik ben bovendien bang dat ik het van mijn levensdagen niet nog een keer ga meemaken dat die unieke schilderijen in Nederland te zien zijn.

Gisteren onder handen genomen door de mondhygiëniste. Nooit een fijne ervaring al is het een bijzonder aardige vrouw. Na een half uur was alle roest eraf, maar toen mocht ik nog een uur lang niet eten of drinken. Gelukkig was het mooi weer, terrasweer, dus na dat uur ben ik als een speer naar een terras gefietst waar enige vrienden zich al hadden verzameld.

Op maandag zitten we vaak bij Centre Ville, waar, zoals al mijn lezers al menigmaal hebben moeten horen, in 1891 mijn grootvader ter wereld is gekomen. Als ik naar het toilet moet, op de eerste verdieping waar zich de geboorte heeft voltrokken, hoop ik nog altijd een keer de geest van mijn overgrootvader tegen te komen. Ik heb hem zo het een en ander te vragen. Nee, overgrootvader is daar niet overleden, dat was op de Vrieseweg, in 1948, maar dat huizenblok is in de jaren tachtig wegens verregaande bouwvalligheid afgebroken en je kunt toch veronderstellen dat zo’n geest dan op zoek gaat naar een andere, bekende plek. Hij kan ook naar Bodegraven zijn vertrokken, waar hij werd geboren. Ik vraag me af hoe hij Anna Recourt uit Dubbeldam heeft ontmoet, waarmee hij in 1888 trouwde. Het jonge stel heeft nog even in Bodegraven gewoond, daarna kort in Rotterdam, maar uiteindelijk vestigden ze zich in Dordrecht. Een beslissing waar ik nog altijd blij om ben.

6 03, 2026

Kroegcollege

Door |2026-03-06T11:38:48+00:006 maart, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Gisteren hadden we in Visser het kroegcollege van dr. Marlisa den Hartog over haar boek Seks in de Renaissance. Het was buitengewoon interessant en Marlisa is een geweldige spreekster, een topdocente. De Universiteit Leiden mag blij zijn met zulke medewerkers. We hadden opnieuw een ‘volle bak’, ondanks dat enkele vaste bezoekers ontbraken. Die waren naar een ‘inspiratieavond’ in het stadhuis, waar een poging werd gedaan om die schamele paar maanden in 1877 dat Vincent van Gogh nogal tegen zijn zin in Dordrecht woonde uit te melken om de stad op te stoten in de vaart der volkeren. Herdenken is goed, maar niet tegen wil en dank en niet als je jezelf er lichtelijk belachelijk mee maakt.

Voor de avond bij Visser een tijdje in het stadsarchief gewerkt. Het onderzoek begint vorm te krijgen. Er moet nog veel leeswerk worden gedaan om een en ander in historisch perspectief te plaatsen, maar dat is alleen maar plezierig. Misschien zit er ook wel een toekomstig kroegcollege in. In april hebben we alweer het laatste van dit seizoen. Dan spreekt collega drs. Guus de Landtsheer over Jeremy Bentham. Daarna gaan we langzamerhand aan het werk om sprekers te zoeken voor het seizoen 2026-27.

Bij de huisarts een gordelroosvaccinatie besteld. Die zou voor mensen van mijn leeftijd gratis worden, maar daar is het kabinet van teruggekomen, dus ik betaal hem maar zelf. Ik ken te veel mensen die verschrikkelijk ziek zijn geweest van gordelroos en ik heb geen zin om dat risico te lopen. Ik vind het overheidsbeleid wat dat betreft kwalijk en kortzichtig, want voorkomen is in de regel goedkoper dan genezen. Gelukkig lijkt het erop dat de regering voor allerlei onzalige bezuinigingen op de zorg geen parlementaire meerderheid krijgt, al weet je het nooit met al die rechtse politici. Die vertrouw ik voor geen cent.

27 02, 2026

Indisch verleden

Door |2026-02-27T11:55:52+00:0027 februari, 2026|Tags: , , , |0 Reacties

Terug van de fysio-fitness. Veel minder vermoeid dan vorige week. Ik zou haast denken dat het in het weer zit, in het, hopelijk, definitieve afscheid van de winter. Hoewel, je weet niet wat ons nog te wachten staat op weerkundig gebied. Een paar staaltjes daarvan zijn in deel IX van mijn serie literaire dagboeken te vinden.

Dat deel is vandaag officieel gepubliceerd, maar pas volgende week te bestellen. Als het zover is, publiceer ik uiteraard de link, maar men kan vanaf nu ook terecht bij de reguliere boekhandel. De titel is Verborgen in het groen. Literair dagboek 1989-1990. Het ISBN-nummer is: 978 9403 8691 17. Meer hoeft de boekhandel niet te weten. O ja, de prijs is 19, 90 euro, zeg maar twee tientjes. Een prikkie dus. De presentatie is pas in mei, als de zon iedere dag straalt en het gevogelte kwinkeleert dat het een lust is. Wanneer precies hoor je nog.

Gisteren was ik bij een lezing van Kevin Felter over Indische Dordtenaren. Een activiteit van de Vereniging Oud-Dordrecht. Hij behandelde de geschiedenis van de migranten die terechtkwamen in Dordtse pensions na de onafhankelijkheid van Indonesië. Een ruim opgezet onderzoeksproject dat resulteerde in het boek Tussen weemoedig en senang dat op 1 maart verschijnt en vanaf die datum hier te bestellen is. Dordtenaren kunnen daarvoor ook terecht bij de plaatselijke boekhandels.

Felter benadrukte het belang van het blijven vertellen van het verhaal van deze eerste generatie migranten, die zich kenmerkt door een vergaande zwijgzaamheid over het eigen verleden. Gelukkig is er inmiddels een generatie opgestaan met wortels in Nederlands-Indië die dat verleden wil onderzoeken en toegankelijk maken.

25 02, 2026

Vers

Door |2026-02-25T10:48:49+00:0025 februari, 2026|Tags: , |0 Reacties

Er staat weer een brood in de oven en altijd als dat het geval is trekt er een heerlijke geur door het huis. Vroeger bakte Stella altijd ons brood, toen ze ziek werd heb ik die taak van haar overgenomen en na haar overlijden ben ik er mee doorgegaan. Dordrecht kent een aantal uitstekende bakkers, maar niets gaat boven mijn brood, niet zo zeer vanwege de smaak, die prima is, maar vooral vanwege het plezier dat ik eraan beleef.

Naast het recept van Stella dat ik meestal gebruik, maak ik ook zo nu en dan pita broodjes of andere baksels uit de twee geweldige boeken van Claudia Damen, Vers deeg en Zoet deeg. Voor mensen die graag bakken of koken loont een kijkje op haar website, waar de lekkerste recepten zijn te vinden. In september komt een nieuw boek van haar uit, dat ik zeker ga aanschaffen ook al ben ik zelf een beetje lui en eet ik nogal eens buiten de deur.

Inmiddels is het alarm op mijn telefoon afgegaan en staat het brood af te koelen. Vroeger gebruikte ik een klassieke kookwekker, maar op een avond heb ik die in de uiensoep laten vallen, waarvan het apparaat niet meer is hersteld. Ηet is vandaag ook nog eens de eerste lentedag van 2026 en dat na een paar nare, donkere weken met zelfs een zondagse sneeuwstorm. Op school leerden wij het gezegde ‘Maart roert zijn staart’ en ‘Aprilletje zoet heeft soms nog weleens een witte hoed’. Straks maar snel naar buiten dus om even te genieten. Ik ben geen doorgewinterde pessimist, maar er kan over een week zomaar weer sneeuw liggen.

22 02, 2026

Altijd wat

Door |2026-02-22T21:49:48+00:0022 februari, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Ik ben niet zo van het centen tellen en zelden te beroerd om een fooi te geven, maar vanavond heb ik voor de aardigheid eens gekeken hoeveel ik deze maand, die nog niet eens helemaal voorbij is, in mijn stamkroeg heb uitgegeven: zeshonderdachtentwintig euro. Daar moet ik toch eens even bij stilstaan. Ik weet het, ik ben wel van ‘gezelligheid kent geen tijd’, maar daarbij vergeet je weleens dat er ook een prijskaartje aan hangt. Nu is dat geld niet alleen opgegaan aan drank, we nuttigen ook iedere week een lekkere stamppot ter plekke en anderhalve week geleden hadden we een heerlijke en dolgezellige Franse maaltijd, maar toch heb ik een beetje het gevoel dat ik niet echt in de wieg ben gelegd voor minister van financiën.

Ik heb de calculator maar snel weggelegd en de laatste pagina’s van de drukproef van Verscholen in het groen doorgenomen. Er moest nog een probleempje worden opgelost: de oneven paginanummers stonden een regel hoger dan de even. Dat bleek een zaak van een verkeerd vinkje te zijn, maar het duurt even voor je, als halve digibeet, zoiets door hebt.

Er komt voor de zekerheid nog een tweede drukproef om door te nemen, maar daarna is het basta. Uiteraard zal er ergens wel een typefoutje in de tekst overblijven, maar daar haal ik dan mijn schouders over op. In het eerste deel van mijn serie literaire dagboeken, verschenen onder de titel En vooral: de gordijnen dicht, komen ergens oplaatbare batterijen voor. Het heeft jaren geduurd voordat iemand opviel dat het oplaadbare moest zijn en toen ik er door die lezer over werd beknord, moest ik eerlijk gezegd hartelijk lachen.

Vanmorgen luisterde ik op Radio1 uiteraard naar Onvoltooid Verleden Tijd terwijl de regen op de lichtluiken kletterde. Ik moest even denken aan de gitaarlessen die ik halverwege de jaren zestig kreeg. Dat ging met liedjes als Ritme van de regen en Brandend zand. Die gitaar heb ik nog steeds, al heb ik hem in geen veertig jaar meer aangeraakt. Toen ik vanmiddag het huis verliet om in de stamkroeg mijn zuurverdiende centen te gaan uitgeven, was het ritme van de regen gelukkig verstomd, alleen die ellendige, harde wind vertikte het om te gaan liggen.

20 02, 2026

Anathema

Door |2026-02-20T12:09:40+00:0020 februari, 2026|Tags: , |0 Reacties

Afgedraaid. Net terug van de fysio-fitness en de wekelijkse boodschappen. Ik kan natuurlijk op mijn kont gaan zitten en de boodschappen thuis laten bezorgen, maar de straat wordt al veel te vaak geblokkeerd door van die bezorgbusjes. Ik moet een beetje in beweging blijven op mijn licht gevorderde leeftijd om verdere krakkemikkigheid tegen te gaan. Met een bak koffie en een uurtje rust kan ik er weer helemaal tegen.

Die rust geeft gelegenheid tot het lezen van de krant. Liefst de papieren versie, daar heb je minder last van reaguurders dan wanneer je digitaal leest. In de plaatselijke krant nemen de gemeenteraadsverkiezingen terecht een belangrijke plaats in. Ik heb mijn stem reeds bepaald, op de partij waar ik lid van ben, maar daar moest ik toch wel even goed over nadenken. Niet alle plannen van mijn club zijn even verstandig. Huizen bouwen in de polders bijvoorbeeld, dat is echt anathema in Dordrecht.

Maar goed, wil je het honderd procent eens zijn met een partij, dan kun je die het beste zelf oprichten en dan met een dictatoriale constructie zoals de club van Wilders, waar maar één man de baas is. Ik zie het al voor me: de Partij Klok Vooruit. Jammer dat ik niet zo’n egootje heb als al die Dordtse raadsleden die zich om wie weet wat voor reden in de afgelopen periode hebben afgescheiden van hun fractie en alleen zijn doorgegaan. Zo hebben we in Dordrecht geloof ik inmiddels zestien partijen op negenendertig raadszetels. Daar wordt de politiek echt niet geloofwaardiger van.

16 02, 2026

Blubberzooi

Door |2026-02-16T10:49:16+00:0016 februari, 2026|Tags: , |0 Reacties

Ik was nauwelijks binnen bij Visser of het begon gisteren te sneeuwen. Uiteindelijk een centimeter of drie, vier, maar omdat de temperatuur net boven nul was, werd het al snel een glibberige blubberzooi. Ik wilde de fiets laten staan en een taxi terug nemen, maar dat zou lang duren. ‘Druk,’ kregen we steeds te horen. Tja, Dordrecht, zodra het even regent of sneeuwt is er op korte termijn geen taxi meer te krijgen. Hoe anders is dat in Thessaloniki.

Uiteindelijk met de fiets aan de hand gaan lopen tot aan de Vrieseweg na de Singel, waar was gestrooid en het veilig fietsen was. Aan het begin van onze straat, waar sinds de bouw in de jaren tien van de vorige eeuw nog nooit een strooiwagen doorheen is gereden, voor de zekerheid maar weer afgestapt en het laatste stukje gelopen. Op mijn licht gevorderde leeftijd begin ik meer en meer een angsthaas te worden.

Het probleem met mijn Griekse bank is eindelijk opgelost. Heeft me vier telefoontjes naar Athene gekost, maar daar kun je geen rekening voor sturen. Ik dacht eerst dat het aan mijn nieuwe telefoon lag, maar het was toch een technisch probleem aan de andere kant van Europa. De vluchten naar Thessaloniki en Athene voor later in het voorjaar geboekt. Ik vlieg weer, zoals meestal tegenwoordig, business class. Dat is beter voor mijn rug houd ik mij voor en wel zo prettig reizen, al is reizen op zich nooit echt aangenaam. Het kan pas leuk worden als je ergens bent.

14 02, 2026

Zestig

Door |2026-02-14T11:03:18+00:0014 februari, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Hoorde ik Ronald Giphart zojuist bij het begin van De Taalstaat nu zeggen dat Kees Buddingh’ zijn voornaam met een C is? Ik hoorde het niet goed omdat de afzuigkap aanstond, anders gaat tijdens het bakken van mijn eieren met spek de rookmelder loeien, dus wellicht vergis ik me. Ik hoop het maar, want anders zou het een kleine blamage zijn. Zoals de naam Cees op Buddingh’s grafsteen geen kleine blamage is, maar een wonderlijk negeren van des schrijvers wensen, zoals iedereen weet die de dagboeken van Buddingh’ heeft gelezen.

Ik was drieëntwintig toen ik als onderwijzer begon op de Openbare Lagere School nummer drie in de Hoogstraat in Hendrik-Ido-Ambacht. Ik had daar de derde klas. Kindertjes van rond de negen, die nu rond de zestig zijn. Een van hen, Astrid, schreef daar gisteren iets over op Facebook. Zestig, evenals Ronald Giphart. Toen ik kwekeling (toch een veel mooier woord dan stagiair) was op School Vest in Dordrecht, dezelfde waarvan ik aan het eind van de tweede wegens wangedrag werd verwijderd, liep daar ook de kleine Ronald Giphart rond, maar dit terzijde.

De Taalstaat is een van mijn favoriete radioprogramma’s, evenals OVT en Met het oog op morgen. Op zaterdag- en zondagmorgen moeten ze me niet bellen tussen respectievelijk elf en een en tien en twaalf, dan neem ik eenvoudig niet op. Ik ben veel meer een radiomens dan een televisiemens. Voordeel van de radio is dat je er al luisterend iets bij kunt doen. Een gedicht schrijven of zoals nu, heel toepasselijk tijdens De Taalstaat, het corrigeren van een drukproef.

11 02, 2026

Veel sorry’s

Door |2026-02-11T14:22:32+00:0011 februari, 2026|Tags: , , , |0 Reacties

 

De eerste drukproef van Verscholen in het groen is binnen. Valt wat tegen. Het binnenwerk is slordig gedrukt. De nummers op de linker bladzijden half op de rand van het papier. Scheef in de machine gelegen dus en niets gecontroleerd. De rechterpagina’s zien er goed uit. Ik heb besloten de paginanummers te centreren, zoals in There are Rivers in the Sky de ontroerende roman van Elif Shafak die ik op het ogenblik lees.

Ondanks de zorgvuldige correctie en de controle door de externe redacteur zag ik op pagina 97 nog een foutje: we in plaats van wel. Dat direct maar gecorrigeerd. Een boek zonder fout is een illusie, maar je moet doen wat je kunt. Daarna naar de omslag gekeken. De foto doet het geweldig, maar de achtergrondkleur moet anders evenals de kleuren van de titel en ondertitel. Een aantal wijzigingen voorgesteld. Wacht ook op kritisch commentaar van Lé, die er als beeldend kunstenares meer kijk op heeft dan ik.

Kan nog steeds niet inloggen bij de Griekse bank. Met de KPN gebeld. Een vriendelijke meneer heeft de verbinding onderzocht, waarmee niets mis bleek, en wat tips gegeven om eventuele sms-berichten in de spambox te vinden. Alles weer anders op zo’n nieuwe telefoon dan je bent gewend. Voor de vierde keer naar Athene gebeld. Een zenuwachtige dame met veel sorry’s. De technische dienst werkt aan het probleem, maar het duurt nog wel een paar dagen voor het is opgelost. Probeert u het eind van de week nog eens. Sorry, sorry, maar dank u voor het kiezen van onze bank.

Straks bij Visser afgesproken met vriend Philip. Daarna eten met de vaste kern, aangevuld met vrienden uit Griekenland. Tegen de tijd dat ik de deur uit moet zal het wel regenen.

7 02, 2026

Kasteel in Schotland

Door |2026-02-07T11:53:44+00:007 februari, 2026|Tags: , , |0 Reacties

Heel blij met het portret dat Lé van me heeft geschilderd. Het moet nog even drogen, maar ik heb er al een mooie plek voor. Ik moest denken aan de portretten van jonkheer Stoop en zijn vrouw in het Dordrechts Museum. Het zou er zo naast kunnen, maar ik ben geen jonkheer, hoewel de stamboom van mijn overgrootmoeder, Anna Recourt, waarschijnlijk teruggaat tot Waalse landadel uit de buurt van Luik. Als kind las ik ergens, in de Robbedoes of de Donald Duck, over iemand die geheel onverwacht een kasteel in Schotland erfde. Zou ik ook wel willen, maar dan moet er een echte geest rondwaren, want wat heeft een mens anders aan een kasteel in Schotland?

Minder blij ben ik met mijn Griekse bank. Ik heb een nieuwer type smartphone, maar de inlogcode die ik nodig heb om bij mijn rekening te komen komt op dit toestel niet binnen en het lukt dus ook niet de app te activeren. Al twee keer met Athene gebeld. De eerste meneer was hulpvaardig, probeerde van alles, maar nog zonder succes. De tweede was een kastje-naar-de-muur-type. Ik moest maar bij mijn provider aan de bel trekken. Daar is alles in orde en andere berichten uit Griekenland, via e-mail of Viber, bereiken me probleemloos. Volgende week verder.

Gisteren een nuttige en vooral gezellige bijeenkomst van het werkgroepje Vertel je verhaal. Na de succesvolle bijeenkomst van oktober organiseren we een tweede bijeenkomst waar nieuwe en iets minder nieuwe Nederlanders hun waar gebeurde verhaal vertellen. Dit keer op zondagmiddag 29 maart om 16.00u in Visser. Zet het maar vast in je agenda. Daarna thuis gegeten, anders had ik eten moeten weggooien en daar ben ik niet van. Dat heb ik overgehouden aan de verhalen van mijn moeder over de hongerwinter.

Ga naar de bovenkant